10 phát kiến hàng đầu chi phối lịch sử môtô của BMW (P2)

 
Nhân kỉ niệm 100 năm của thương hiệu xứ Bavaria, cùng nhìn lại 10 phát kiến quan trọng, mang tính lịch sử, chi phối con đường phát triển của ngành công nghiệp mô tô thế giới.

5-Hệ thống chống bó cứng phanh ABS - BMW K100 1987:

Mẫu mô tô thương mại trang bị hệ thống ABS đầu tiên trên thế giới - BMW K100 1987

Hệ thống phanh ABS là cụm từ quen thuộc đối với người tiêu dùng ngày nay, thậm chí tại châu Âu còn có quy định trang bị bắt buộc hệ thống này trên một số sản phẩm mô tô nhất định và đang dần trở thành trang bị tiêu chuẩn trên tất cả các dòng xe.

Hệ thống này do Bosch phát triển, mang tên ABS-1

Nhưng bạn có thể mường tượng lần đầu nghe tên hệ thống này là từ bao giờ không? Trên thực tế, hệ thống này đã xuất hiện từ 3 thập kỉ trước trên mẫu mô tô BMW K100 đời 1987. Hệ thống ABS nguyên thủy đầu tiên được áp dụng trên mẫu xe thị trường này đến từ cái tên quen thuộc - Bosch mà ở đây là hệ thống Bosch ABS-1.

Cảm biến phanh được đặt phía sau đĩa phanh thay vì thiết kế phía trước như hiện nay

Hệ thống này hiện này đã được phát triển đến thế hệ thứ 10 với tên gọi ABS-10, tuy nhiên kết cấu hoạt động cơ bản vẫn không có gì thay đổi.

4-Hệ thống treo sau Paralever - R100GS 1988:

Cấu trúc hệ thống Paralever

Với một nhà sản xuất công nghiệp lớn, sản xuất cả ô tô và mô tô như BMW, sẽ không quá bất ngờ khi chúng ta bắt gặp sự có mặt của những công nghệ và thiết kế hệ thống vận hành hay điện tử của xe hơi trên những chiếc mô tô của BMW.

Với hệ thống Paralever, hệ thống treo sau chỉ phải di chuyển quãng đường bằng 1 nửa so với hệ thống truyền thống 

Hệ thống treo sau Paralever được thiết kế với một tay đòn phụ, song hành với chiều trục các-đăng của xe, tạo thành hình bình hành. Hệ thống này rút ngắn hành trình dao động cần thiết khi vận hành so với hệ thống treo cũ, từ đó giúp xe hoạt động hiệu quả hơn, đặc biệt là tăng tốc êm ái hơn, tránh hiện tượng giật cục của những hệ thống treo truyền động trục trước đó.

Hệ thống Paralever là đặc sản của BMW với hệ dẫn động trục  

Trên thực tế, hệ thống này còn tiến xa hơn những gì BMW mong đợi khi giúp cân bằng giữa đặc thù về độ rung, giật khi truyền lực của hệ truyền động trục khi vào gia tốc do đặc thù đẩy xe tiến về phía trước thay vì kéo như hệ truyền động xích hay dây đai thông thường.

Hệ thống Paralever lần đầu tiên xuất hiện trên R100GS vào năm 1988  

Cũng trong năm 1988, BMW K1 cũng được áp dụng hệ thống treo mới này, trở thành mẫu mô tô thị trường 4 xi-lanh đầu tiên của BMW sở hữu hệ thống này.

3-Hệ thống treo trước tay đòn xa (Telelever) đầu tiên - BMW R1100RS 1993:

Cấu trúc của hệ thống Telelever

Chưa thỏa mãn với "hệ thống giảm xóc ồng lồng giảm chấn thủy lực" nổi tiếng của mình, BMW tiếp tục đưa ra thiết kế của hệ thống treo Telelever mới vào năm 1993 trên chiếc R1100RS với kì vọng sẽ tiếp tục tạo ra một bước ngoặt trong thiết kế hệ thống treo.

Tuy nhiên, có một sự thật là hệ thống Telelever tỏ ra quá phức tạp và đắt đỏ hơn hệ thống treo ống lồng truyền thống, chưa kể tới việc "hệ thống giảm xóc ống lồng giảm chấn thủy lực" vẫn rất được ưa chuộng với những điểm mạnh riêng, nhưng với việc đã tồn tại hơn 20 năm với vị thể riêng, hệ thống treo Telelever vẫn là một đặc sản đậm chất BMW với những tín đồ của riêng mình.

Kết cấu kiện của hệ thống Telelever trên BMR R1200GS  

Trên thực tế, hệ thống Telelever có xuất xứ từ nước Anh với ý tưởng ban đầu là kết hợp một hệ thống ống lồng, với một hệ thống "chạc ba" riêng biệt, đóng vai trò trung gian, kết hợp giảm xóc lò xo trụ để giảm chấn.

Hệ thống này có những đặc tính ưu việt như giảm thiểu tác động khi vận hành tới hệ thống "chạc ba" truyền thống, truyền lực tác động từ mặt đường khi chiếc xe vận hành và tác động khi sử dụng phanh đến một phần chịu lực khác trên khung xe thay vì cổ phốt, giảm thiểu tác động trực tiếp lên người lái, đồng thời duy trì trục cơ sở của chiếc xe ở mức ổn định hơn so với những hệ thống treo khác, từ đó tạo ra khả năng ổn định cao trên những mẫu mô tô sử dụng hệ thống này.

Kết cấu Telelever trên BMW R1100RS

Với đặc tính hiệu quả không thể chối cãi, hệ thống này vẫn tồn tại cho đến ngày nay dù chi phí bảo trì, sửa chữa và sản xuất khá cao so với các thiết kế truyền thống.

2-Hệ thống treo trước tay đòn đôi (Duolever) đầu tiên - BMW K1200S 2004:

Thiết kế hình họa 3D của hệ thống Duolever

Hệ thống treo Duolever có tên gốc là "hệ thống treo Hosack" do kĩ sư, nhà thiết kế, nhà sáng chế người Scotland Norman Hosack phát triển. Sinh trưởng trong một gia đình có truyền thống phát triển cơ khí, ông nội của Norman là người sáng chế ra ắc quy lõi khô (ắc quy khô) được sử dụng rộng rãi trên hầu như mội mẫu xe từ ô tô tới mô tô ngày nay, cha ông cũng là người sáng chế ra phương pháp "bơm nước sâu" tại châu Phi.

Hệ thống Duolever - đúng với tên gọi - sử dụng hai tay đòn dẫn động, hoàn toàn thoát khỏi thiết kế ống lồng truyền thống

"Hệ thống treo Hosack" là kết quả của quá trình nghiên cứu không ngừng nghỉ trong suốt 5 năm trời của nhà sáng chế người Anh nhằm tạo ra một hệ thống treo "tốt hơn" hệ thống những hệ thống treo truyền thống. Hệ thống treo của ông được thiết kế với hai tay đòn trung gian chịu trách nhiệm dẫn hướng lực tác động từ hệ thống càng cố định giữ bánh trước, được giảm chấn bởi giảm xóc lò xo trụ đặt giữa, khác biệt với tay đòn đơn trên hệ thống Telelever. Hệ thống này vốn đã được chứng minh tính hiệu quả trong những giải đua thập niên 80 thế kỉ trước.

Kết cấu Duolever trên BMW K1200S

BMW rất quan tâm đến thiết kế hệ thống treo này và bắt đầu nghiên cứu từ thập niên 70, nhưng mãi tới năm 2004, bản thể thực tế trên một mẫu mô tô thị trường mới ra đời trên chiếc K1200S. Hệ thống treo này vẫn được sử dụng cho tới ngày nay, và trở thành hệ thống treo thương mại duy nhất không sử dụng hệ thống ống lồng được áp dụng trên những mẫu xe thị trường.

Thiết kế thử nghiệm hệ thống Duolever của BMW với những mẫu super bike  

Hệ thống này từng được nghiên cứu trên mẫu BMW S1000RR và hãng xe Nhật Bản Suzuki cũng đã từng có ý định áp dụng hệ thống này trên chiếc GSX-R1000 tuy nhiên cả hai ý tưởng này đều không trở thành hiện thực.

1-Hệ thống hỗ trợ bên thân xe (Side View Assist) - BMW C650 2016:

BMW tiên phong trong việc áp dụng hệ thống hỗ trợ bên thân xe (Side View Assist) trên mô tô  

Trong những năm trở lại đây, BMW luôn đi đầu trong việc nghiên cứu, phát triển và ứng dụng thực tế những công nghệ điện tử hiện đại và "Hệ thống hỗ trợ bên thân xe" (Side View Assist) là một trong số đó.

Hệ thống này sử dụng 4 cảm biến phát sóng âm để kiểm soát không gian xung quoanh thân xe

Hệ thống này vốn đã xuất hiện trên xe hơi với trang bị các cảm biến phát sóng âm, hỗ trợ và cảnh báo cho người lái về các vật cản xung quanh xe, đặc biệt hiệu quả khi giải quyết vấn đề "điểm mù" (blind spot) trên xe hơi, thông qua đèn báo hay âm thanh.

hệ thống này sẽ nháy đèn cảnh báo đặt trên gương chiếu hậu để cảnh báo người lái  

Trên BMW C650, hệ thống này được thiết kế tương tự và cảnh báo cho người lái thông qua đèn tín hiệu gắn trên gương chiếu hậu. Hệ thống đơn giản này có thể dễ dàng áp dụng trên các sản phẩm hai bánh, và chắc chắn sẽ xuất hiện trên những mẫu mô tô trong tương lai.

Mẫu Maxi-Scooter C650 là mẫu mô tô thương mại đầu tiên được trang bị hệ thống này  

Dù không mang tính cách mạng như hệ thống chống bố cứng phanh ABS, nhưng hệ thống này càng củng cố sự tiên phong của BMW trong ngành công nghiệp mô tô thế giới.

Chí Dũng

Bạn đọc bình luận

Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu
Nhập mã bảo mật (*)    Refresh

Cùng chuyên mục