10 phát kiến hàng đầu chi phối lịch sử môtô của BMW (P1)

Nhân kỉ niệm 100 năm của thương hiệu xứ Bavaria, cùng nhìn lại 10 phát kiến quan trọng, mang tính lịch sử, chi phối con đường phát triển của ngành công nghiệp mô tô thế giới. 

Bayerische Motoren Werke AG (BMW) là thương hiệu có bề dày lịch sử 100 năm, đến từ xứ sở Bavaria, Đức, với những sản phẩm môtô nổi tiếng đã đi vào huyền thoại. Tư duy cơ khí của người Đức từ lâu đã được nhìn nhận như tiên phong trong những phát kiến công nghệ quan trọng, và là nền tảng chi phối dòng lịch sử phát triển của ngành công nghiệp cơ khí nói chung và sản xuất môtô nói riêng trên thế giới.

Tư duy được đánh giá là "thực dụng", vốn đã là cách tiếp cận vấn đề truyền thống của người Đức, thể hiện rõ nét và ăn sâu vào con đường phát triển của không chỉ BMW mà cả những thương hiệu Đức khác.

Hãy cùng điểm lại 10 phát kiến quan trọng nhất của BMW kể từ khi bắt đầu sản xuất môtô vào thập niên 1920 của thế kỉ trước. Có những phát kiến chúng ta chỉ có thể tìm thấy trên những mẫu môtô Đức nhưng cũng có những phát kiến mang tính chi phối đến phạm trù thiết kế môtô hiện đại, vậy nên trong khuôn khổ bài viết này, những phát kiến đó sẽ được liệt kê theo thời gian ra đời thay vì tầm quan trọng của chúng.

10. Giảm xóc ống lồng giảm chấn thủy lực (Telescopic Suspension) - BMW R12 1935

10 phát kiến hàng đầu chi phối lịch sử môtô của BMW (P1) ảnh 1
Hình ảnh chi tiết hiếm hoi của hệ thống giảm xóc ống lồng giảm chấn thủy lực thương mại đầu tiên trên thế giới.
Nếu cụm từ đầy tính kĩ thuật này khó hiểu, bạn có thể biết rằng hầu như mọi mẫu môtô hiện nay đều sử dụng hệ thống giảm xóc này. Giảm xóc ống lồng bao gồm vỏ giảm xóc (hay ống thụt, áo thụt) và ty giảm xóc chạy bên trong, đàn hồi bằng hệ thống lò xo bên trong ty giảm xóc, được hỗ trợ giảm chấn bởi dầu thủy lực.
10 phát kiến hàng đầu chi phối lịch sử môtô của BMW (P1) ảnh 2
Hệ thống này lần đầu được trang bị trên BMW R12 vào năm 1935.
Trên thực tế, hệ thống này đã được nghiên cứu nhiều trước đó, nhưng BMW tiên phong trong việc áp dụng trên xe thương mại, đầu tiên là trên xe BMW R12 ra đời vào năm 1935. Ngày nay hệ thống này có thể được tìm thấy trên hầu hết mọi loại môtô từ bình dân đến cao cấp và chi phối ngành công nghiệp sản xuất với nhiều biến thể như giảm xóc hành trình ngược (Up Side Down) mà chúng ta vẫn thấy hiện nay.
10 phát kiến hàng đầu chi phối lịch sử môtô của BMW (P1) ảnh 3
Phát kiến này chi phối ngành chế tạo môtô thế giới cho đến tận ngày nay.
9. Nose Fairing (kính gió chủ động) - BMW R90S 1973
10 phát kiến hàng đầu chi phối lịch sử môtô của BMW (P1) ảnh 4
BMW R90S với chiếc Nose Fairing thương mại đầu tiên.
Hệ thống vỏ quây và kính gió được phát triển từ khá sớm, khoảng thập niên 40 thế kỉ trước, khi những chiếc xe đua tốc độ tại Bonneville hay các đấu trường "max speed" khác nổi lên với lý thuyết "khí động học", là ứng dụng của thời kì bùng nổ phát kiến và tối ưu hóa các hệ thống vận hành trên những chiếc môtô đua.
10 phát kiến hàng đầu chi phối lịch sử môtô của BMW (P1) ảnh 5
Thiết kế này được coi là "giải pháp" nhằm tránh hệ thống vỏ quây công kềnh mà vẫn tạo cảm giác thoải mái cho người điều khiển khi di chuyện đường dài.
Những chiếc môtô đua chuyên nghiệp với hệ thống vỏ quây bao kín thân xe, điều hướng luồng không khí khi di chuyển, giúp chiếc xe xé gió lao đi và giảm tối đa tác động tới người lái. Vào thập niên 1950, 1960 - thời kì đỉnh cao của phong cách cafe racer từ những giải đua đường nhựa tiêu chuẩn (road racing), để đến gần hơi với người chơi, hệ thống này được rút gọn xuống thành "fairing 1/2", nhưng vẫn là một hệ thống bị động (được gắn chặt vào thân xe, không phụ thuộc vào thao tác lái). Và quan trọng nhất là hệ thống này tới thời điểm đó hoàn toàn chưa từng được áp dụng trên một mẫu xe thị trường.
10 phát kiến hàng đầu chi phối lịch sử môtô của BMW (P1) ảnh 6
Thiết kế này là một trong những dấu mốc đầu tiên của thiết kế retro.  
Và vào năm 1973, BMW đã mạnh dạn rút gọn toàn bộ hệ thống này vào một mục đích duy nhất là giảm tối đa tác động của luồng không khí đến người lái, đồng nghĩa với việc chỉ có chiếc kính chắn gió còn được giữ lại nhằm điều hướng luồng gió qua đầu người lái, tạo cảm giác thoải mái khi di chuyển, và R90S là mẫu xe thị trường đầu tiên được trang bị fairing chủ động (gắn vào hệ thống treo, di chuyển theo thao tác lái), và là trang bị tiêu chuẩn thay vì dạng phụ kiện như trước đó.

8. Full Fairing (vỏ quây toàn thân xe) - BMW R100 RS 1977
10 phát kiến hàng đầu chi phối lịch sử môtô của BMW (P1) ảnh 7
BMW R100 RS đời 1977 với hệ thống vỏ quây (Full Fairing) thương mại đầu tiên trên thế giới.
Sau thành công của bước tiến mạnh dạn với R90S, chỉ 4 năm sau, BMW ra mắt mẫu sport touring R100 RS với trang bị Full Fairing (hệ thống vỏ quây toàn thân xe) đầu tiên được áp dụng trên một mẫu xe thị trường. Cũng kể từ đây, định nghĩa về thiết kế thân vỏ (body work) được đưa vào mục tiêu phát triển chính của những hãng xe trên thế giới, là tiền đề ra đời của những chiếc sport touring Full Fairing, hay sport bike ngày nay.
10 phát kiến hàng đầu chi phối lịch sử môtô của BMW (P1) ảnh 8
Hans Muth - kĩ sư đứng sau thiết kế này cũng là người tạo ra Nose Fairing trên chiếc R90S.
Người đứng sau phát kiến này là Hans Muth - kĩ sư phát triển công nghệ của BMW, và cũng phải đến R100 RS, người ta mới thực sự biết đến ông dù ông cũng chính là cha đẻ của chiếc Nose Fairing trên R90S. Lần này, ông cần tới sự hỗ trợ của một "đường hầm gió" chính thống để nghiên cứu khả năng "khí động học" của sản phẩm.
10 phát kiến hàng đầu chi phối lịch sử môtô của BMW (P1) ảnh 9
Lớp vỏ quây này được nghiên cứu "khí động học" kĩ lưỡng với một đường hầm gió tiêu chuẩn.
7. Tạo định nghĩa adventure bike và hệ thống càng đơn (one-side swing arm) đầu tiên - R80 G/S 1980
10 phát kiến hàng đầu chi phối lịch sử môtô của BMW (P1) ảnh 10
Chiếc R80 G/S đời 1980 là môtô thương mại đầu tiên sử dụng hệ thống càng đơn (lệch phải).
BMW chính là hãng sản xuất môtô đầu tiên đưa ra định nghĩa adventure bike với dòng sản phẩm G/S mà đại diện đầu tiên là R80 G/S ra đời vào năm 1980. G/S, viết tắt của "Gelände/Strasse" hay "Offroad/Street", là định nghĩa đầu tiên của dòng xe đa dụng mang theo khả năng off và on-road linh hoạt.
10 phát kiến hàng đầu chi phối lịch sử môtô của BMW (P1) ảnh 11
R80 G/S đời 1980 đến nay vẫn có một cộng đồng mộ điệu đông đảo.  
BMW R80 G/S đã đưa ra định nghĩa về một dòng môtô cỡ lớn, nhiều xi-lanh, hướng đến mục đích off-road mà vẫn có thể vận hành đường trường. Chiếc xe nhanh chóng tạo lập tên tuổi của mình tại giải đua việt dã nổi tiếng Paris Dakar Rally với nhiều chức vô địch và trở thành biểu tượng của giải đua này trong suốt thập kỉ 1980.
10 phát kiến hàng đầu chi phối lịch sử môtô của BMW (P1) ảnh 12
BMW R80 G/S phiên bản đua việt dã Paris Dakar Rally.
Đây cũng là mẫu môtô thương mại đầu tiên trên thế giới được áp dụng hệ thống càng sau dạng đơn.

6. Môtô ý tưởng thiết kế hiện đại đầu tiên - BMW Futuro 1980
10 phát kiến hàng đầu chi phối lịch sử môtô của BMW (P1) ảnh 13
Concept đầu tiên trên thế giới - BMW Futuro vào năm 1980.
Nếu tìm hiểu về lịch sử môtô, bạn sẽ có một dấu mốc thập kỉ 1980 mang tên "Cuộc cách mạng xe ý tưởng" (Concept Revolution). Trên thực tế, chỉ sau khi BMW ra mắt mẫu Futuro vào năm 1980, định nghĩa này mưới dần hình thành và trở thành yếu tố phát triển không thể thiếu đối với bất kì hãng sản xuất xe 2 bánh nào ngày nay.
10 phát kiến hàng đầu chi phối lịch sử môtô của BMW (P1) ảnh 14
Futuro hiện đang năm trong bảo tàng BMW tại Đức.  
Vào thời kì đó, khó có thể định nghĩa một bản thể xe mang thiết kế quá xa lạ, quá cầu kì và mang tính viễn tưởng có thể đem lại bất kì giá trị nào cho một hãng xe. Nhưng BMW đã làm điều đó với Futuro, đưa triết lý thiết kế "vuông vức", mang đầy tính "khí động học" và quá mơ mộng vào một mẫu thí nghiệm cụ thể. Mẫu xe sinh ra chỉ để... ngắm, nên nếu chỉ để ngắm, tội gì mà không mơ mộng cho "tới".
10 phát kiến hàng đầu chi phối lịch sử môtô của BMW (P1) ảnh 15
Khối động cơ tăng áp khủng của concept Futuro.
Chiếc xe được trang bị khối động cơ boxer nổi tiếng với hệ thống tăng áp cực mạnh và đặt nó lên mẫu xe này, ở ra thời kì chạy đua về động cơ tăng áp của thập niên 1980, và đồng thời mở rộng thị trường phụ kiện tăng áp trên các sản phẩm của hãng. Futuro cũng được trang bị hệ thống treo sau Parallelogram là tiền đề của hệ thống Parallever sau này trên những mẫu xe của BMW.

10 phát kiến hàng đầu chi phối lịch sử môtô của BMW (P1) ảnh 16Mẫu concept này là tiền đề phát triển và chi phối thiết kế của các sản phẩm BMW trong suốt thập niên 1980.  
Còn tiếp

Chí Dũng

Bạn đọc bình luận

Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu
Nhập mã bảo mật (*)    Refresh

Cùng chuyên mục