Vùng lõi hệ mặt trời sẽ chào đón một vị khách mới, phá vỡ kỷ lục về "điểm cận nhật xa nhất" trong lịch sử quan sát của con người

Một nhóm nghiên cứu từ Đài quan sát Thiên văn Thượng Hải thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc vừa hoàn thành một nghiên cứu chuyên sâu về sao chổi C/2025 D1 trong tình trạng thiên thể này đang trên lộ trình tiến vào vùng lõi của hệ mặt trời. Sao chổi C/2025 D1 có nguồn gốc từ đám mây Oort xa xôi, gây chú ý đặc biệt khi sở hữu sắc đỏ đậm hơn hẳn so với phần lớn các sao chổi khác từng được ghi nhận. Đặc điểm màu sắc này gợi mở khả năng tồn tại của các hợp chất hữu cơ hoặc loại bụi đặc thù trên bề mặt, từ đó cung cấp những manh mối vô cùng giá trị để các nhà khoa học tìm hiểu về sự phân bố vật chất hữu cơ trong giai đoạn sơ khai của hệ mặt trời. Dựa trên các phép tính toán học, nhóm nghiên cứu ước tính rằng chính sự nhiễu loạn trọng lực xảy ra vào khoảng 6 triệu năm trước đã đẩy thiên thể này rời khỏi vị trí ban đầu để bắt đầu chuyến hành trình dài đằng đẵng hướng về phía mặt trời.

Thông thường theo quy luật vật lý, một sao chổi sẽ trở nên sáng rực rỡ hơn khi tiếp cận gần nguồn nhiệt là Mặt Trời, thế nhưng kết quả phân tích dữ liệu quan sát lịch sử lại cho thấy một nghịch lý đầy thú vị. Kể từ cuối năm 2023, độ sáng của C/2025 D1 đã bắt đầu sụt giảm trái ngược hoàn toàn với các dự đoán trước đó. Hiện tượng kỳ lạ này được cho là có liên quan mật thiết đến quá trình chuyển pha phức tạp của các khối băng bên trong lõi sao chổi. Cụ thể, việc băng carbon dioxide bắt đầu thay thế sự bay hơi của băng carbon monoxide đã làm thay đổi đáng kể cấu trúc bề mặt và độ phản xạ ánh sáng của nó. Đồng thời, sự chuyển đổi trạng thái của băng nước từ dạng vô định hình không trật tự sang trạng thái tinh thể cũng đóng một vai trò then chốt. Nhiệt lượng tỏa ra từ quá trình chuyển đổi này thúc đẩy sự thoát khí diễn ra mạnh mẽ hơn từ bên trong, gây ra những biến động gián tiếp đến độ sáng quan sát được, bên cạnh khả năng các chất dễ bay hơi trên thiên thể đang dần đi đến hồi cạn kiệt.

Thông qua việc phân tích kỹ lưỡng các hoạt động bề mặt cùng sự tán xạ ánh sáng từ lớp bụi bao quanh, nhóm chuyên gia ước tính bán kính hạt nhân của sao chổi này đạt ít nhất là 0,4 km, tương đương với kích thước của bốn sân bóng đá tiêu chuẩn ghép lại. Việc xác định chính xác thông số kích thước giúp các nhà khoa học thiết lập những tham số quan trọng để nghiên cứu lịch sử hình thành và tiến hóa của sao chổi, cũng như mở ra cái nhìn sâu sắc hơn về quá trình kiến tạo vũ trụ. Những biến đổi vật lý và lộ trình quỹ đạo tiếp theo của C/2025 D1 hứa hẹn sẽ tiếp tục cung cấp nguồn dữ liệu quý giá, góp phần giải mã những bí ẩn còn bỏ ngỏ của không gian bao la.

Tùng Dương