Nỗi ám ảnh khó khắc họa trên màn ảnh kinh dị

Chia sẻ
Bất chấp sức hút khó cưỡng của thể loại kinh dị trong điện ảnh thế giới, vẫn có một biến thể rất khó có thể tương thích với màn ảnh lớn bởi những rào cản như khái niệm về nỗi sợ, cấu trúc phim. 

Không phải những thứ từ Trái đất,không phải những thứ từ các hành tinh khác, không phải những thứ mà con người đặt tên trong văn hóa dân gian hoặc sách khoa học. Những nơi khác không thể đo đếm được, những thứ đến từ trước thời gian và ngoài không gian, những thứ xung quanh bạn mà bạn không thể nhìn thấy. Các khái niệm đó chỉ là một phần rất nhỏ để cho thấy mức độ giới hạn của con người trong cách họ thực sự hiểu sự mong manh của thực tại và thực tế. Những khái niệm sẽ khiến con người phát điên khi đào sâu vào tìm hiểu, và đây chính là Cosmic Horror hấp dẫn nhưng cũng là thể loại phim kinh dị khó thực hiện nhất.

Nỗi ám ảnh khó khắc họa trên màn ảnh kinh dị ảnh 1
Cosmic Horror theo dòng thời gian
Cosmic Horror bắt nguồn từ thể loại tiểu thuyết kinh dị tập trung vào các nỗi kinh hoàng đến từ những thực tể giả tưởng ngoài vũ trụ, các sinh vật chưa hề được con người biết đến hoặc có chỉ tồn tại trong truyền thuyết mà thế giới truyền miệng qua nhiều thế hệ. Sự ra đời của thể loại kinh dị mới này gây được tiếng vang ngay từ thời điểm đầu bởi người đọc đã được tiệm cận với những nỗi sợ mà bản thân không hề có định nghĩa, kiến thức trước đây. Một số học giả sử dụng cụm từ “Lovecraftian" thay thế cho Cosmic Horror và ngược lại, như một sự tri ân cho những thành tựu của nhà văn vĩ đại H. P. Lovecraft đã khai sinh ra chủ nghĩa kinh dị vũ trụ.
Nỗi ám ảnh khó khắc họa trên màn ảnh kinh dị ảnh 2
 H. P. Lovecraft
Cùng với những tiểu thuyết nổi tiếng The Shadow Out Of Time, At The Mountains Of Madness hay đặc biệt là truyện ngắn The Call of Cthulhu, Lovecraft đã đẩy nỗi sợ của những khái niệm kinh dị ra ngoài phạm vi hạn hẹp của vấn đề con người. Những thứ kinh hoàng nhất giờ đây là khi phải đối mặt với các hiện tượng vượt quá tầm hiểu biết của nhân loại, hay có thể hiểu là một sự hợp nhất tự nhiên của kinh dị và khoa học viễn tưởng, trong đó những giả định về bản chất của thực tế đã bị "xói mòn". Vào cuối thế kỷ 20, Lovecraft đã trở thành một biểu tượng của văn hóa đại chúng, cùng với đó trở thành nguồn cảm hứng cho những nhà văn kinh dị sau này như Stephen King.
Nỗi ám ảnh khó khắc họa trên màn ảnh kinh dị ảnh 3
 Cthulhu đã trở thành một truyền thuyết trong thế giới hiện đại
Các bộ phim kinh dị chạy theo xu hướng Cosmic Horror cũng được xuất hiện từ giữa thế kỷ trước, nhưng chính các nhà sản xuất đôi khi cũng không thể phân biệt được độ nặng của yếu tố vũ trụ trong các tác phẩm của mình. Ví dụ như IT hay Stranger Things, cả hai bộ phim đều sở hữu những hiểm họa từ các thực thể chết người không hề tồn tại trước đây, nhưng nhiều nhận định lại chỉ ra rằng Adventure Horror (kinh dị phiêu lưu) mới là thể loại thực sự của phim. Kể từ thập niên 60, số lượng tác phẩm điện ảnh “chính thức” mang hơi hướng kinh dị vũ trụ vẫn xuất hiện nhưng không nhiều, chỉ trên dưới con số 10 tính theo thập kỷ.
Nỗi ám ảnh khó khắc họa trên màn ảnh kinh dị ảnh 4
Còn ở những mảng miếng khác như comics hay game, kinh dị vũ trụ lại trở nên khá đắt khách bởi khả năng cung cấp cái nhìn kinh dị nhưng lại không quá đẫm máu, ám ảnh hay có thể khiến chúng ta buồn nôn.
Sự lận đận trên màn ảnh lớn
Một số bộ phim Cosmic Horror nổi bật ở điện ảnh hiện đại có thể kể đến như bộ đôi Colour Out of Space và Annihilation được chuyển thể trực tiếp từ tiểu thuyết của Jeff VanderMeer hay mới đây là nỗi sợ biển sâu trong Underwater. Tuy nhiên những bộ phim này khó thu hút được sự chú ý để lôi kéo khán giả ra rạp, dẫn đến thất bại thê thảm ở phòng vé, còn đối với những người yêu phim kinh dị, những chỉ trích nặng nề là những thứ duy nhất mà những nhà sản xuất có thể thu về.

Tuy nhiên đây đã là những gì mà giới phê bình không mấy bất ngờ, bởi thật sự, chưa từng có một bộ phim kinh dị nào đem đến cái nhìn vũ trụ thực sự làm hài lòng khán giả, chưa nói tới việc đứng ở đỉnh cao hàng ngũ phim kinh dị của thời đại. Những tác phẩm dù mang nội dung gốc hoàn toàn mới mẻ, hay chuyển thể từ những tiểu thuyết xuất sắc cũng chẳng thể làm nên chuyện.

Into the mouth of Madness là tác phẩm tiêu biểu nhất mang yếu tố vũ trụ thường được lấy ra làm thước đo. Bộ phim năm 1994 được dàn dựng bởi bậc thầy phim kinh dị thế giới,John Carpenter, sở hữu tham vọng vô cùng lớn nhưng chính ống kính Cosmic Horror đã đem đến cho người xem một cốt truyện cực kỳ khó hiểu, phi lý dù phim phản ánh nỗi sợ một cách kinh hãi tột độ. Ngoài việc trở thành một bộ phim kỳ lạ với rất nhiều điều đang diễn ra, Into the mouth of Madness cũng thất bại trong việc cố gắng truyền tải khái niệm và cấu trúc mà đội ngũ sản xuất gài gắm. Nhưng nếu bạn là fan yêu phim kinh dị, bộ phim nếu bị bỏ lỡ chắc chắn sẽ là thiếu sót cho trải nghiệm điện ảnh của bạn.

Tại sao lại kinh dị vũ trụ khó thành công
Vấn đề cố hữu của thể loại này trên màn ảnh luôn là việc thiếu vắng một con quái vật đủ đô, vừa có thể viral trong chiến dịch quảng bá lại vừa có thể giằng xé tâm trí của người xem, trong khi một phần lớn sức hấp dẫn của Cosmic Horror yêu cầu điều này. Sự bất lợi này một phần đến từ thị hiếu của người xem, họ có thể xem và thích một quái vật mới tinh trong tiềm thức, nhưng hắn sẽ phải gần gũi, được xây dựng để lôi cuốn vào hành động, tâm lý nhiều hơn là khái niệm. Một ví dụ đơn giản có thể kể đến như Pennywise trong IT tuy cũng là một thực thể vũ trụ có một nguồn gốc cực kỳ phức tạp, nhưng trên màn ảnh lớn, kể cả bản thể gốc hay những tạo hình ma quỷ để đi săn của hắn đều được gắn chặt với chú hề cùng lớp trang điểm trắng bệch và nụ cười man rợ đỏ tươi. Một lời thích hợp lý hơn là ekip sản xuất của IT đã chọn Adventure Horror chính bởi sự phức tạp mà Cosmic Horror, nơi họ sẽ phải đào sâu vào khởi điểm của Pennywise ở trái đất mà lu mờ đi cuộc chiến của The Losers trong phim.
Nỗi ám ảnh khó khắc họa trên màn ảnh kinh dị ảnh 5
Stranger Things là ví dụ cho sự khó nhận biết của Cosmic Horror
Đối với thể loại kinh dị, những bộ phim đáng sợ nhất phụ thuộc rất nhiều vào sự căng thẳng và yếu tố bất ngờ đến từ sự thiếu thông tin. Nhưng những thông tin ở kinh dị vũ trụ lại ở một tầm cao khác, thậm chí còn khó để tìm kiếm một tài liệu trên mạng theo cách đầy đủ nhất. Vậy nên thông thường, động cơ của nhân vật trở nên không rõ ràng vì sự lạ lẫm, đó là điều hiếm khi xảy ra trong một bộ phim chính thống. Khi mà nhân vật chính đã không còn là những người khám phá, khán giả sẽ phải giải thích phần lớn những gì đang diễn ra, và không phải ai yêu phim kinh dị cũng trang bị lượng kiến thức đầy đủ về Cosmic Horror.
Nỗi ám ảnh khó khắc họa trên màn ảnh kinh dị ảnh 6
Underwater vẫn khá đáng xem dù thu về những nhận định không mấy khả quan
Annihilation, được đạo diễn bởi Alex Garland, đã buộc đội ngũ sáng tạo sử dụng một số quyền tự do sửa đổi nội dung để tránh sự mất kết nối của các nhân vật. Trong tiểu thuyết gốc của Jeff VanderMeer, các nhân vật chính đã không có tên, mà chỉ được gọi như các chức năng ”The Biologist” hay “The Lighthouse Keeper”. Garland đã trao cho họ những cái tên thật sự, mang đến cho họ nhiều cá tính hơn để khán giả có mối liên hệ rõ nét hơn với người mà họ đang theo dõi trước khi chống lại mối đe dọa vũ trụ.
Nỗi ám ảnh khó khắc họa trên màn ảnh kinh dị ảnh 7
Kinh dị vũ trụ tuy gây ra sự thất vọng lớn với đại đa số khán giả, nhưng với những ai có cùng một hướng tư duy, họ có thể để lại những câu hỏi trong cuộc sống, ý tưởng của thể loại này là khuyến khích mọi người tự mình tìm ra mọi thứ và có thể truyền cảm hứng cho nhiều hơn những sáng tạo để giải quyết vấn đề. Cosmic Horror thuần túy khắc họa bản chất con người trước nỗi sợ một thứ mà người ta hoàn toàn không hiểu, thiên chúa giáo, quái vật hành tình hay gì đó từ hàng tỷ biến số của thiên hà rộng lớn. Việc rời khỏi rạp phim với nhiều câu hỏi đọng lại hơn câu trả lời chắc chắn sẽ chẳng thể nào dễ chịu, nhưng đó thực sự là những gì đẹp đẽ và tuyệt vời nhất mà thể loại này tượng trưng.

TOM

Tin liên quan

Chia sẻ

Bạn đọc bình luận

Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu
Nhập mã bảo mật (*)    Refresh

Cùng chuyên mục