Human: hành trình nhân sinh trong màu âm progressive rock

Chia sẻ
Mê hát jazz nhưng lại nhanh “bén duyên” với rock, Human, album mới nhất của Tùng Dương một lần nữa cho thấy chàng ca sĩ đa đoan đất Hà Thành hợp dòng nhạc này đến mức nào. Không chỉ vậy, Tùng Dương còn mang đến cho công chúng một thứ rock tương đối “hóc hiểm” – progressive – như lời nhắc nhớ hoàn hảo về những năm 1970 vàng son, khi nghệ thuật suy tưởng trong âm nhạc thực sự thăng hoa.

Được xây dựng dưới hình thức concept album, Human như bức tranh rộng lớn mô tả hành trình của con người, kể từ khi cất tiếng khóc chào đời, trải qua bao thăng trầm, cho đến ngày trở về cát bụi, chờ tái sinh trong một hình hài mới, khép lại vòng luân hồi tròn trịa. Tùng Dương cũng khéo mượn quá trình “tiến hóa” của con người trong album để nói về sự tiến hóa trong âm nhạc của mình: ngày càng lão luyện, thành thục với khả năng biểu đạt ấn tượng, tư duy rộng mở, dồi dào cảm hứng sáng tạo.

Nói Human là một album progessive rock chắc chắn là chưa đủ. Nó cũng mang đầy đủ hình thái của thể loại symphonic rock với sự góp mặt của dàn nhạc giao hưởng trong tất cả các ca khúc (Mauis Philharmonic dưới sự chỉ đạo của nhạc trưởng Lưu Quang Minh), đậm đà tinh thần hard rock và thêm cả chút phong vị của heavy metal, alternative. Tùng Dương từng chia sẻ, Human là sự tiếp nối bốn album Chạy Trốn, Những Ô Màu Khối Lập Phương, Li Ti, Độc Đạo ở tính nguyên bản (ra đời từ một ý tưởng thống nhất,  ca khúc được sáng tác và lựa chọn riêng cho các dự án), tuy nhiên, nó cũng mang tính kế thừa album hát nhạc Nguyễn Cường rất cao, ở màu rock đậm đặc, chất liệu phong phú, đủ để những người mê dòng nhạc này cảm thấy hài lòng.

Human: hành trình nhân sinh trong màu âm progressive rock ảnh 1
Human là một trong những album rock concept hiếm hoi của làng nhạc Việt

Cũng không ngoa khi nói rằng Human có nhiều ca khúc được xếp vào loại “nặng đô” với đa số người nghe, cần thêm một chút thời gian để “ngấm”, để “phê”, dù chúng có thể bắt tai ngay với những thính giả đồng điệu. Bài hát mở đầu Oa Oa là một minh chứng điển hình. Sau đoạn intro đầy hứng khởi của bè dây, diện mạo của Oa Oa đã “hiện nguyên hình” là một bản symphonic rock theo cung cách Broadway – được thể hiện rõ qua phần giai điệu biến hóa liên tục, đòi hỏi người hát không chỉ có làn hơi khỏe khoắn mà còn cả kỹ thuật diễn tấu vững vàng, ăn ý với cả một dàn nhạc đệm đông đúc, phức tạp. Nhịp trống nặng, nửa sau bùng nổ với những cú riff của guitar điện đúng kiểu hard rock. 

Một trong những yếu tố làm nên sự độc đáo và khác biệt của Human chính là vai trò của dàn nhạc đệm, của hòa âm phối khí được đẩy lên rất cao, ngang bằng với ca sĩ. Phần chơi hòa tấu trong các ca khúc cũng có nhiều điểm nhấn thú vị, như tiếng cello buông lơi trên nền piano rơi rụng ở đoạn đầu bài Adam (Con Người). Ngay cả trong một bản ballad chậm rãi pha chút huyền bí nhờ sự tham gia của các nhạc cụ điện tử, độ kịch tính vẫn không giảm. Ca từ giàu tính tự sự, giai điệu có sự liên kết rất khéo léo với Oa Oa, cao trào được đẩy lên bằng tiếng trống hối hả, hành trình nhân sinh rõ ràng là đầy thách thức, cho cả người hát lẫn người nghe.

Human: hành trình nhân sinh trong màu âm progressive rock ảnh 2
Sự tham gia của dàn nhạc giao hưởng mang đến phong cách symphonic rock hoành tráng

Nếu các sắc thái rock vẫn còn chưa đủ cho sự “đa đoan” trong Human thì màu sắc pop cổ của những năm 1950 – 1960 trong bản Mắt Đêm chính là sự bổ khuyết khéo léo. Phong cách nhạc kịch lại xuất hiện, ca khúc này hoàn toàn mang dáng dấp của một bản power ballad với tiếng trống và contrabass thay nhau giữ nhịp, tiếng dàn dây “rền rĩ”,  làm nền cho giọng hát của Tùng Dương thể hiện tâm sự u uất như đôi mắt chong chong nhìn sâu vào màn đêm, cũng là nhìn sâu vào đời người để tìm “một ánh sáng cuối đường dây”.     

Human: hành trình nhân sinh trong màu âm progressive rock ảnh 3

Độ “quái” của Tùng Dương vẫn được thể hiện rất rõ nét trong album này

Và cú xoay chuyển bất ngờ trong Human chính là bản song ca Bão Hòa, với sự góp giọng của Hà Trần, một trong những đối tác “hợp cạ” nhất với Tùng Dương từ bao năm qua. Không giống cái tên mang hàm ý chán chường, Bão Hòa có đoạn dạo đầu lãng mạn và mộng mơ nhất album, giai điệu uyển chuyển, ma mị đúng tinh thần progressive, lại có độ gợi mở về hình ảnh rất cao. Tùng Dương cũng mềm mại hẳn đi, nửa khắc khoải nửa day dứt, thoải mái tung hứng với lối hát trễ nải, đẩy đưa của Hà Trần. Những tiếng piano rơi như mưa trên nền trống dồn dập trước khi nhường “trận địa” cho bè dây thăng hoa, tạo ra một màn hòa tấu xuất sắc, để rồi nửa còn bỗng nhiên biến thành một bản hard rock mạnh mẽ, khỏe khoắn, như sự tiếp nối sang hai ca khúc khá vui nhộn là Biểu Bì và Con Mèo Nghèo.

Human: hành trình nhân sinh trong màu âm progressive rock ảnh 4

Tùng Dương và Hà Trần song ca bản Bão Hòa trong liveshow Human

Nếu Biểu Bì – câu chuyện về một hành tinh xanh - tung tẩy, lắt léo và vui nhộn ở nửa đầu, dài rộng và bay bổng ở nửa sau thì Con Mèo Nghèo lại mang chút huyền bí nhờ phần hòa âm sử dụng nhiều nhạc cụ điện tử dầy dặn. Hãy lưu ý phần đệm của dàn nhạc dây, quá hấp dẫn với giai điệu cuốn hút, tốc độ cao và có độ quyện cùng tiếng trống. Một lần nữa, lối hát kiểu nhạc kịch lại được tái hiện thuyết phục ở hai ca khúc này, cho thấy khả năng làm chủ nhiều kỹ thuật khác biệt của Tùng Dương tốt đến mức nào.

Một điểm thú vị nữa của Human nằm ở việc các ca khúc mang đầy tính “suy tưởng” kiểu The Wall của Pink Floyd lại do các nhạc sĩ trẻ sáng tác, bao gồm Sa Huỳnh, Duy Hùng và Bùi Ca Roon, những người không chạy theo sự ăn khách nhất thời, mà rất chịu khó “lặn lộn” tìm chất liệu trong vô số chiêm nghiệm về sự biến đổi của đời người, của xã hội đương đại.

Như trong Bi Ca, tiếng cello độc tấu ở đoạn giữa như nhấn nhá vào nỗi buồn nhân sinh, hay S.O.S có tiếng chuông mô phỏng tiếng còi xe cứu thương, tượng trưng cho phần bệnh trong hành trình bất biến sinh – lão – bệnh – tử. Sự xuất hiện của Trần Thắng, cựu thành viên nhóm Ngũ Cung trong Mục Rã đã góp phần khoác lên ca khúc này tấm áo của heavy metal, với tiếng trống vừa nặng vừa hơn bình thường, tiếng guitar điện đầy gai góc, thêm cả giọng hát gằn gừ đan xen vào tiếng đàn bass, trước khi cả dàn nhạc cùng nhập cuộc. Màn song tấu trống và guitar ở đoạn cuối chắc chắn sẽ tạo ra sự phấn khích thực sự cho những người thích nghe rock hòa tấu. Không quá dài nhưng đủ “phê”.

Human: hành trình nhân sinh trong màu âm progressive rock ảnh 5

Tùng Dương chịu khá nhiều ảnh hưởng từ nữ ca sĩ người Iceland Bjork 

Xét về mặt âm nhạc và tư tưởng, có thể dùng từ “đồ sộ” để mô tả Human. Sản xuất một album pha trộn giữa nhiều dòng rock thực sự kỳ công, nhất là việc sử dụng dàn nhạc giao hưởng “sống” chứ không phải phần mềm giả lập âm thanh. Dường như có một chút thừa thãi trong Human – hai ca khúc Người MùTrí Tuệ Nhân Tạo hoàn toàn có thể bỏ ra mà không ảnh hưởng đến sự mạch lạc của album. Dĩ nhiên, quyết định này hẳn rất khó khăn với một nhà sản xuất “đa đoan” như Tùng Dương, sự tham lam của anh ở đây là dễ hiểu.

Ra mắt trong bất kỳ thời điểm nào, Human cũng xứng đáng được xem là một món ăn tinh thần độc và lạ với đa số người nghe – một album hoàn toàn không chọn tình yêu làm chủ đề. Tùng Dương đã cho thấy những nỗ lực không ngừng nghỉ trong việc khai phá những miền âm nhạc mới sau khi đã “lên đỉnh” với dân gian đương đại hay electronica, không thỏa hiệp với thị hiếu, quyết liệt và khắt khe với nhu cầu sáng tạo tự thân. 

Rõ ràng, Human xứng đáng được xem là album nhạc Việt tiêu biểu nhất của năm nay, chinh phục công chúng bằng thứ âm nhạc có chiều sâu, bằng sự lộng lẫy và hoa mỹ, bằng chất rock khỏe khoắn, bằng một Tùng Dương thừa độ quái và luôn hết mình mỗi khi cất giọng. Như vậy đã là quá đủ.

Hoàng Cương

Tin liên quan

Chia sẻ

Bạn đọc bình luận

Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu
Nhập mã bảo mật (*)    Refresh

Cùng chuyên mục