Căng thẳng sắc tộc cần nhiều hơn nữa những Black Panther

Chia sẻ
Truyền thông xã hội những ngày gần đây trở nên hỗn loạn với sự ra đi đầy thương tâm của George Floyd. Một ngòi nổ cho sự bất hoà giữa các sắc tộc lại thêm lần nữa trở thành tâm điểm và có lẽ chỉ một Black Panther của MCU cất lên tiếng nói đầy tự tôn của người da màu là vẫn chưa thể đủ để vơi đi những bất công đã tồn tại cả thế kỷ.
Ngày mà Marvel Studios công bố đang thai nghén dự án cho màn chào sân MCU của Black Panther, một cộng đồng lớn trên thế giới dù có hay không yêu điện ảnh, đối với họ đây cũng là ngày hạnh phúc nhất. Và trải qua biết bao khó khăn trong câu chuyện hậu trường, phía sau ống kính, Black Panther ra rạp và đánh dấu một sự kiện lịch sử, đối với người da màu hay đặc biệt là những người Mỹ gốc Phi. Thế giới được chia ra làm hai nửa, một nửa cảm thấy tò mò về anh chàng siêu anh hùng da đen, anh ta thuộc MCU, liệu anh ta có nghiêm túc như Captain, đầy đủ hỷ, nộ, ái, ố như Iron Man không. Nửa coi lại là những tiếng nói đã câm lặng lâu nay có cơ hội cất lên lời ca về văn hóa sắc tộc của mình thông quan một tác phẩm điện ảnh vượt qua định nghĩa thông thường vốn có.
Căng thẳng sắc tộc cần nhiều hơn nữa những Black Panther ảnh 1
Ở một khía cạnh nào đó, Black Panther không gì khác gì cuộc cách mạng nhằm thay đổi chủ nghĩa tôn sùng da trắng và ánh nhìn của xã hội. Marvel Studios cần một hướng đi mới mẻ nhưng phải cực kỳ nhạy cảm để tách khỏi lối mòn làm phim của mình, họ chọn vị vua của Wakanda, và đây chính xác là lần đầu tiên, một tác phẩm điện ảnh gắn mác siêu anh hùng lại nhận được sự thu hút đặc biệt với không chỉ các giới chuyên môn phim, mà còn là các nhà quan sát xã hội và chính trị gia.
Căng thẳng sắc tộc cần nhiều hơn nữa những Black Panther ảnh 2
Được chắp bút bởi hai người cha da trắng, Stan Lee và Jack Kirby, Black Panther đối với cá nhân mình là bộ phim xuất sắc nhất trong vòng cung đầu tiên của MCU khi đơn giản, vương quốc Wakanda đã hoàn toàn thuyết phục một người gốc Á, không mấy quen thuộc sự phức tạp và căng thẳng giữa sắc tộc, lại có thể bị thuyết phục hoàn toàn bởi Afrofuturism. Và câu chuyện buồn mới đây của George Floyd chẳng khác nào một gáo nước lạnh cho biết bao nỗ lực kéo dài hàng thập kỷ của những con người chiến đấu không biết mệt mỏi. Black Panther (2018) cùng tượng vàng Oscar những tưởng đã là một thông điệp đủ sức nặng để rung chuyển và tái tư duy nhiều định kiến, nhưng sau cùng, chẳng có gì dường như đã khác.
Căng thẳng sắc tộc cần nhiều hơn nữa những Black Panther ảnh 3
Tác phẩm điện ảnh có 102 của thể loại siêu anh hùng hiện đại
Tròn 50 năm sau lần đầu tiên xuất hiện ở các trang truyện của Marvel, việc chứng kiến Black Panther bằng xương bằng thịt đã không còn là hiện thực xa xỉ. Đối với những khán giả thông thường, Black Panther công bằng mà nói là một tác phẩm solo xuất sắc nhất của MCU sau nhiều năm dài bám víu Avengers. Còn với cộng đồng người Mỹ gốc Phi, ( tại sao lại đề cập đến người Mỹ gốc Phi ? theo dòng lịch sử, họ là những người khốn khổ nhất trong một xã hội đầy phồn vinh, không chỉ bị định kiến nô lệ kìm hãm nhân quyền, cuộc sống còn là đáy của sự nghèo khó, họ lớn lên bằng những lời miệt thị, xúc phạm chỉ bởi màu da khác biệt của mình. Chẳng ai có thể xem trước trailer cuộc đời của mình để lựa chọn và những người da màu cũng vậy.) Vương quốc Wakanda, đúng như Jacob Joyce đã nói “một kỳ quan vượt trên những giấc mơ hoang đường nhất”, không tồn tại sự kinh tởm của nạn phân biệt chủng tộc ăn sâu vào hệ thống (systemic racism).
Căng thẳng sắc tộc cần nhiều hơn nữa những Black Panther ảnh 4
Nhiều người nói Marvel Studios đã xào lại bài tủ của Oscar khi liên tục gán các tượng vàng của mình cho những chủ đề đang “nóng" như sắc tộc, giới tính và nhân quyền nhằm lấy ảnh nhìn thiện cảm về mình. Dù điều này có là mục đích thực sự của Kevin Feige hay không, thì cũng hãy dành những tràng vỗ tay tán dương cho họ khi phần nào chữa lành những rạn nứt sâu thẳm trong tâm hồn của cộng đồng da màu nói chung. Wakanda, không ách thực dân thuộc địa, được dàn dựng một cách có chủ ý khi bảo tồn một lối sống kết hợp chủ nghĩa truyền thống châu Phi bản địa cùng nền công nghệ tự cung cấp vượt xa thời đại hay đặc biệt là quốc hồn “ Vibranium", thứ mà các cường quốc thèm khát cũng không thể sở hữu. Một bức tranh chỉ dựa trên trí tưởng tượng hư cấu nhưng lại là hiện thân cho những ước mơ về một Châu Phi thịnh vượng.
Căng thẳng sắc tộc cần nhiều hơn nữa những Black Panther ảnh 5
Dàn diễn viên của phim chẳng khác nào một xã hội thu nhỏ của người da màu, với đầy đủ cá tính và lòng tự tôn cao. T'Challa của Chadwick Boseman sở hữu sự ngạo nghễ của Nick Fury, đôi lúc toát ra vẻ hiền hoà lôi cuốn như cách Barack Obama từng làm thế giới phải yêu ông, còn sự bồng bột nổi loạn thì chẳng thể lệch được trong cá tính đặc trưng của rapper đình đám Kanye West. Đối trọng với nhân vật chính là Killmonger do Michael B.Jordan thủ vai, vẫn đảm nhiệm vai trò của một ác nhân, nhưng khán giả không thể nào ghét được phần người của nhân vật này. Lớn lên trong bầu không khí chủng tộc căng thẳng tại Oakland và trở thành một người lính da đen. Cách mà Killmonger “nổi giận” kín đáo hiện diện cho những gì anh ta cho là sự bất lực của người da đen trên toàn cầu khi đứng lên chống lại những kẻ áp bức, việc tìm đến Wakanda và chiến đấu cho ngai vàng sau cùng cũng là cách duy nhất mà Killmonger có thể giải thoát cho dân tộc của mình. Suy cho cùng, Michael B.Jordan đã tái định nghĩa khái niệm phản diện trong Hollywood, và việc Killmonger bị Black Panther cản bước trong sứ mệnh tốt đẹp, cao cả của mình có thể được hiểu theo hai hướng. Một là niềm tin cho việc thế giới có thể trở thành mái nhà chung cho con người trong tương lai, và ngược lại cũng là tiếng lòng tuyệt vọng của cộng đồng da màu dù có cố gắng đến đâu cũng chẳng thể gạt bỏ đi những sự bất công đáng lên án đã đeo bám họ từ khi sinh ra.
Căng thẳng sắc tộc cần nhiều hơn nữa những Black Panther ảnh 6
Thể loại siêu anh hùng là miền đất lành với siêu anh hùng da màu, nhưng ..
Tìm hiểu trên google một chút về sự phát triển của người da màu trong dòng phim ăn khách này, có thể tóm tắt lại như sau. Trong những năm 1990 và đầu những năm 2000, đã có một bộ phận nhỏ các nhà biên kịch, đạo diễn nỗ lực chứng minh để được các studio nhận ra tiềm năng của những bộ phim siêu anh hùng đa đen đóng vai trò nút mở trong văn hóa như tượng đài của các diễn viên da màu hiện đại, The Blaxploitation films (1970). Kết quả là vẫn có những bộ phim được bật đèn xanh sản xuất như 1993 (Meteor Man) hay 1994 (Nott Blankman), tuy nhiên chẳng đọng lại thông điệp gì với Hollywood ngoài yếu tố “cười nhạt”, hay tệ hơn là Steel and Spawn, 1997 chẳng khác nào một parody của những siêu anh hùng da trắng nổi tiếng như Superman và Batman.
Căng thẳng sắc tộc cần nhiều hơn nữa những Black Panther ảnh 7
The Blaxploitation films (1970)
Nhưng khi mà mọi cố gắng đều đi đến ngõ cụt, minh chứng đơn giản nhất là việc khó khăn đến thế nào để tìm được những bộ phim kể trên với một chất lượng trung bình trên Internet, Blade (1998) bất ngờ gây tiếng vang. Kẻ săn ma cà rồng do Wesley Snipes thủ vai đã được giới phê bình đánh giá cao, còn ở phía khán giả là sự đón nhận nồng nhiệt với thành công lớn về mặt thương mại (333 triệu đô la doanh thu phòng vé). Nhượng quyền sau đó kết thúc nhưng đây là dấu hiệu đầu cho tiềm năng của những vấn đề sắc tộc trong điện ảnh có thể tác động đến người xem nhiều như thế nào.
Căng thẳng sắc tộc cần nhiều hơn nữa những Black Panther ảnh 8
Blade (1998)
Và DNA mà Blade kế thừa của Blaxploitation đã được các anh hùng hiện đại thể hiện một cách đầy ấn tượng. Từ những năm đầu thế kỷ mới với Storm (Halle Berry) của X-Men cho đến thời đại cực thịnh của MCU với War Machine, Falcon, tượng đài Samuel L.Jackson cho cả Nick Fury lẫn Frozone của Incredibles hay tất nhiên là vị vua Wakanda. Nhưng ít ai biết được khoảng thời gian trước khi MCU quyết định phá tan bầu không khí im lặng cho câu chuyện sắc tộc, điện ảnh và giới mộ điệu đã từng tàn nhẫn với những diễn viên tài năng đến thế nào khi thứ duy nhất họ sai, là cội nguồn.
Căng thẳng sắc tộc cần nhiều hơn nữa những Black Panther ảnh 9
Nguồn cảm hứng lớn cho cộng đồng da màu - Samuel L.Jackson
Điểm đầu tiên mà ai cũng sẽ dễ dàng nhận ra, nhân vật da màu luôn chết đầu tiên và thảm hại nhất trong các bộ phim kinh dị. Chẳng có bất kỳ một lời giải thích nào từng được đưa ra cho plot phim phổ biến này, mà vấn đề duy nhất có lẽ vẫn chỉ xuất phát từ quan điểm kỳ thị người da màu và sự bảo thủ về vị thế của họ trong xã hội. X-Men: Days of Future Past năm 2014 là một lần hiếm hoi Fox cho ra lò tác phẩm Dị Nhân mang tầm vóc phù hợp với Hollywood. Phân cảnh mà Sentinels săn lùng các X-Men còn sống và thẳng tay sát hại họ thực sự là một điểm nhấn trong toàn bộ thời lượng phim. Nếu như cách đây 6 năm, đây thực sự là những làn gió mới mẻ mà ngỡ như chỉ tồn tại một khi các tác phẩm DC Comics được chuyển thể lên màn ảnh lớn, đen tối và mang trong đó màu sắc của sự tuyệt vọng. Nhưng ở hiện tại, nhìn lại, tất cả chỉ là sân khấu cho chủ nghĩa tôn sùng da trắng. Tất nhiên vẫn là Professor X, Magneto và Logan được đặt làm trọng tâm, nhưng cặp đôi da màu Bishop và Storm được giới thiệu rất ngầu lại chết thảm ngay từ những phút chiến đấu đầu tiên. Phạm Băng Băng hóa thân vào Blink cùng với Warpath gốc da đỏ cũng chẳng khá hơn là mấy khi đều bị xử tử tàn khốc ngay sau đó. Đây không phải lần đầu tiên Fox trực tiếp chọn người da đen làm nền cho dàn diễn viên da trắng, cụ thể là ở phiên bản X-Men: First Class, Darwin đã nằm xuống một cách đầy ám ảnh và đau đớn.

Câu chuyện kín đáo trong hậu trường là thế, phản ứng từ các fan hâm mộ dành cho các siêu anh hùng da đen cũng chẳng khác là mấy. Killmonger ở trên cùng Michael B. Jordan trước đó đã từng bén duyên với con đường siêu anh hùng qua một cái tên khác. Nam diễn viên Mỹ gốc Phi đã được lựa chọn cho Human Torch, nhân vật không mấy xa lạ nếu bạn quen thuộc với Captain America Steve Rogers hay Fantastic 4. Phản ứng của các fan chỉ đơn giản là “tức giận” vì cho rằng hãng phim đã phá hủy hoàn toàn hình tượng siêu anh hùng mà họ yêu bằng một gã da đen. Xa hơn, một cộng đồng lớn khán giả đã cho rằng phim tập trung về người da đen là một thể loại riêng và tách biệt hoàn toàn so với thế giới điện ảnh.
Căng thẳng sắc tộc cần nhiều hơn nữa những Black Panther ảnh 10
Siêu anh hùng là một nét đẹp văn hóa của Mỹ và không may cả hai mặt tốt xấu của nền văn hóa này cũng được xuất khẩu sang các quốc gia khác. Những đứa trẻ khi bắt đầu nhận thức được cuộc sống, đều có cho mình những người hùng của riêng, và nếu có một điều ước, sẽ đơn giản là người da màu hãy chỉ xuất hiện trong dòng phim siêu anh hùng mà thôi. Để những đứa trẻ như tờ giấy trắng kia thấu hiểu được những nguồn cảm hứng mà các siêu anh hùng da màu có thể truyền đạt mà không chút mảy may về những định kiến tệ hại đã tồn tại quá lâu.

fitz9

Tin liên quan

Chia sẻ

Bạn đọc bình luận

Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu
Nhập mã bảo mật (*)    Refresh

Cùng chuyên mục