9 thứ về công nghệ từng làm mưa làm gió nay trở thành ký ức của thế hệ 9X

Chia sẻ
Công nghệ luôn được thay đổi rất nhanh qua từng ngày. Một món đồ công nghệ hiện đại hôm nay nhắc đến vài năm sau đã trở nên tụt hậu. Dưới đây là 9 thứ về công nghệ đã lỗi thời trong 20 năm qua.

9 thứ về công nghệ từng làm mưa làm gió nay trở thành ký ức của thế hệ 9X ảnh 1

1. Studio xử lý ảnh

9 thứ về công nghệ từng làm mưa làm gió nay trở thành ký ức của thế hệ 9X ảnh 2

Trong nhiều thập kỷ, chụp ảnh bằng máy ảnh đồng nghĩa với việc lựa chọn khoảnh khắc một cách cẩn thận, vì những cuộn phim hạn chế số lần chụp và phải được xử lý, sau đó in ra.

Khi công nghệ được cải thiện vào cuối những năm 1970, các dịch vụ xử lý ảnh kéo dài một tuần thường được thực hiện bởi các cửa hàng máy ảnh đã nhường chỗ cho các studio làm ảnh trong 1 giờ. Những studio này xuất hiện ở các cửa hàng bách hóa, tạp hóa, cửa hàng máy ảnh và thậm chí những túp lều nằm trong bất động sản góc phố đắt đỏ.

Thời kỳ đỉnh cao là vào năm 1993, có 7.600 studio ở Mỹ và 14.700 studio nhỏ khác trong các chuỗi cửa hàng như Kmart. Nếu không sống qua những năm 1980 và 1990, thật khó để hình dung mức độ phổ biến của các studio này. Tất nhiên, không có gì bất ngờ khi điều này đã xảy ra với các studio và những người chụp ảnh nói chung. Khi máy ảnh kỹ thuật số và smartphone tung ra thị trường, nhu cầu về người chụp ảnh biến mất hầu như chỉ sau một đêm.

Vào năm 2015, trang Bloomberg đã báo cáo rằng không có doanh nghiệp nào khác ở Hoa Kỳ giảm nhiều như vậy trong 15 năm đó như các studio xử lý ảnh một giờ. Vào thời điểm này, chỉ còn 190 studio vẫn hoạt động ở bất cứ đâu trong nước.

2. Đĩa mềm

9 thứ về công nghệ từng làm mưa làm gió nay trở thành ký ức của thế hệ 9X ảnh 3

Lịch sử của đĩa mềm gắn chặt với sự phát triển của máy tính cá nhân. Trong khi phiên bản 8 inch của đĩa mềm có từ năm 1967, máy tính IBM đầu tiên được xuất xưởng với đĩa mềm 5,52 inch vào năm 1981. Thiết bị chứa được 360KB dữ liệu, chiếm khoảng 1/3 MB.

Thiết bị được gọi là ổ đĩa “mềm” vì đĩa dữ liệu đặt trong vỏ bọc linh hoạt, sau đó đã cải tiến thành phiên bản 3,5 inch, nhanh chóng trở thành thiết bị tiêu chuẩn trên máy tính trong hai thập kỷ tiếp theo. Trước khi đến thời điểm phát triển của đĩa CD, thiết bị lưu trữ này là phương tiện tiêu chuẩn cho cách phần mềm được đóng gói, bán và cài đặt. Không có gì lạ khi lấy hộp có hàng tá đĩa mềm để cài đặt một chương trình lớn (Microsoft Office 97 có trên 55 đĩa mềm). Cuối cùng, không chỉ phần mềm trở nên quá lớn mà ngay cả một tệp người dùng – như tệp MP3 không thể vừa với đĩa mềm có dung lượng 1,44MB.

Mặc dù đĩa mềm phổ biến đến mức nào, vẫn có sự quan tâm rất lớn trong việc thay thế sản phẩm này để lưu trữ những tệp tin tiêu chuẩn. Vào giữa những năm 1990, nhiều người tiêu dùng sở hữu các thiết bị như Iomega Zip, dùng để đọc các đĩa Zip 100MB. Khoảng năm 2000, USB được tung ra thị trường và mang đến giải pháp đơn giản, giá cả phải chăng, dung lượng cao. USB vẫn được sử dụng thường xuyên cho ngày nay.

Năm 1998 là khởi đầu cho sự kết thúc của đĩa mềm. Apple công bố iMac G3, máy tính cá nhân đầu tiên không có đĩa mềm và các nhà sản xuất PC dần làm theo trong vài năm sau đó. Thiết bị lưu trữ này đã tồn tại trong những năm tiếp theo , nhưng Sony – nhà sản xuất đĩa mềm cuối cùng trên Trái Đất đã ngừng lại vào tháng 3 năm 2011.

Mặc dù các đĩa mềm đã hoàn toàn lỗi thời nhưng vẫn tồn tại dưới dạng biểu tượng trên nhiều phần mềm máy tính.

3. Trợ lý kỹ thuật số cá nhân (PDA)

9 thứ về công nghệ từng làm mưa làm gió nay trở thành ký ức của thế hệ 9X ảnh 4

Trợ lý kỹ thuật số cá nhân, được gọi là PDA đã gây bão trên toàn thế giới vào những 1990. Thiết bị được xem là smartphone đầu tiên, mang đến cho mọi người cảm giác của máy tính di động bỏ túi. Các PDA cho phép lưu thông tin liên lạc, chạy ứng dụng, chơi game và một số thiết bị có thể thực hiện các tác vụ như phát nhạc, video và truy cập Internet. PayPal đã bắt đầu trên các thiết bị PDA như một ứng dụng cho phép những người dùng ví Palm Pilot đổi tiền.

Thập niên 90 là khoảng thời gian bận rộn đối với các công ty công nghệ đang cố gắng phát minh ra thiết bị cầm tay hoàn hảo, Apple đã khởi động phong trào PDA vào năm 1993 với Newton MessagePad, phát hiện chữ viết tay tiếng Anh đơn giản. Nhưng các thiết bị mà hầu hết mọi người thực sự mua là Palm Pilot (ra mắt vào năm 1996) và Pocker PC của Microsoft. Cả hai đều trở thành các công cụ kinh doanh thiết yếu.

Tất nhiên, không khó để thấy tại sao PDA dần biết mất. PDA là smartphone sơ khai và chỉ tồn tại khi không có thiết bị nào có đủ những tính năng của PDA và bổ sung thêm gọi điện thoại. Apple ra mắt iPhone vào năm 2007, sản phẩm đã tích hợp hoàn toàn vào cuộc sống hằng ngày mà PDA không bao giờ làm được. Palm ngừng sản xuất PDA thuần vào năm 2007 và công bố smartphone Palm Pre trong năm 2009 nhưng kết quả không thành công trên thị trường.

4. Máy chiếu lên cao

9 thứ về công nghệ từng làm mưa làm gió nay trở thành ký ức của thế hệ 9X ảnh 5

Máy chiếu lên cao là vật cố định trong các trường học và văn phòng gần 50 năm. Hệ thống hiển thị hình ảnh trên tường hoặc màn hình bằng cách chiếu đèn sáng lên tấm trong suốt và chuyển vào gương thay đổi hướng ánh sáng 90 độ về phía trước.

Máy chiếu lên cao là thiết bị đơn giản, nhưng yêu cầu tài liệu phải sạch sẽ. Đối với hầu hết mọi học sinh từ thập niên 60 đến 90, giáo viên viết trên một tời giấy trong suốt chiếu lên tường sẽ là một cảnh tượng quen thuộc.

Vào những năm 2000, máy chiếu lên cao bắt đầu bị thay thế bởi một số công nghệ mới hơn. Các trường đã bắt đầu áp dụng bảng trắng tương tác cho phép giáo viên chiếu các tài liệu kỹ thuật số như thuyết trình PowerPoint và những nội dung khác.

Mặc dù vẫn còn máy chiếu lên cao được sử dụng ở một số trường, nhưng thị trường của thiết bị này đã bốc hơi. 3M – một công ty sản xuất máy chiếu trong hơn 50 năm đã ngừng bán sản phẩm này vào năm 2015.

5. Băng video VHS

9 thứ về công nghệ từng làm mưa làm gió nay trở thành ký ức của thế hệ 9X ảnh 6

Hãy tưởng tượng bạn có thể xem một bộ phim ở nhà bất cứ khi nào muốn. Hoặc có thể xem lại một tập phim trên TV mà bạn đã bỏ lỡ vì về muộn.

Thật khó để tưởng tượng điều này bất cứ lúc nào trước năm 1977, nhưng đã thay đổi khi băng video VHS ra mắt. Băng VHS là một phần chính của giải trí gia đình trong suốt thập niên 80 và 90. Các đầu VCR cho phép thay đổi thời gian hoặc ghi chương trình phát sóng để xem sau. Các cửa hàng cho thuê video bắt đầu xuất hiện. Vào năm 1998, con số các cửa hàng lên tới hàng chục nghìn ở Mỹ.

Đầu VCR không trở nên lỗi thời chỉ sau một đêm nhưng chết dần. Những người quan tâm đến chất lượng của video chấp nhận đĩa LaserDisc và đến năm 1998, có 2 triệu hộ gia đình sử dụng loại đĩa này. Đầu DVD đã gia nhập thị trường vào năm 1997, tiếp theo là cả HD DVD và Blu-ray.

Năm 1998, ngành công nghiệp VCR đã thử sức độ phân giải cao với HD VHS. Nhưng kế hoạch phát trực tuyến đầu tiên của Netflix có lẽ đã giáng một đòn chí tủ vào các băng phim tương tự vào năm 2007. Funai, công ty cuối cùng trên thế giới sản xuất đầu VCR, đã ngừng bán thiết bị vào năm 2006.

6. Quảng cáo rao vặt trên báo giấy

9 thứ về công nghệ từng làm mưa làm gió nay trở thành ký ức của thế hệ 9X ảnh 7

Quảng cáo rao vặt xuất hiện trên các tờ báo có lợi nhuận trong hầu hết một thế kỷ. Phần rao vặt hiện đại đầu tiên được xuất bản trên báo Philadelphia Public Ledger ngay sau khi kết thúc Nội chiến. Khi thế kỷ 20 phát triển, rao vặt phi cá nhân chiếm tới 40% doanh thu báo chí. Đó là nguồn uy tín để mọi người mua và bán đồ gia dụng, tìm xe đã qua sử dụng và tìm kiếm việc làm.

Tuy nhiên, đến giữa thập niên 1990, Internet đã lấy đi các rao vặt từ doanh nghiệp khỏi báo. Craigslist – một website cho phép đăng quảng cáo miễn phí đã gây ra việc này. Năm 2006, một nhà kinh tế viết rằng người sáng lập Craigslist: “Craig Newmark … có lẽ đã làm nhiều hơn bất cứ điều gì để phá hủy thu nhập của báo chí”. Năm 2010, Poynter báo cáo rằng doanh thu quảng cáo rao vặt đã giảm 70% so với 10 năm trước.

7. Bản đồ đường bộ

9 thứ về công nghệ từng làm mưa làm gió nay trở thành ký ức của thế hệ 9X ảnh 8

Bản đồ đường bộ là thứ thường thấy trong xe hơi của Mỹ vào nhiều thập kỷ. Sau khi xây dựng hệ thống đường cao tốc liên bang, các công ty tạo bản đồ đường bộ như Rand McNally ký kết với công ty dầu khí nhằm cung cấp bản đồ miễn phí cho những người đổ xăng. Vào giữa những năm 1960, ít nhất 200 triệu bản đồ đường bộ như vậy đã được cho đi.

Điều hướng GPS đã hạn chế việc bán bản đồ đường bộ - đơn giản vì vật dụng này không còn cần thiết nữa. Bản đồ bắt đầu mất giá trị vào cuối những năm 1990, khi các trang web như MapQuest cho phép người dùng tạo chỉ đường từng chặn và in ra bằng máy in tại nhà của họ.

Cuối cùng, ô tô bắt đầu được tích hợp GPS. Ngày nay, ngay cả sự đổi mới này cũng không còn cần thiết, nhờ vào smartphone có GPS và ứng dụng bản đồ. Hiện tại, các sở du lịch Mỹ đang in ít bản đồ hơn. Vào năm 2012, Pennsylvania chỉ in được 1/4 trong số 3 triệu bản đồ mà họ đã làm trước đó một thập kỷ và tiểu bang Washington đã dừng hoàn toàn.

8. Máy nghe nhạc MP3

9 thứ về công nghệ từng làm mưa làm gió nay trở thành ký ức của thế hệ 9X ảnh 9

Giống như các thiết bị PDA, máy nghe nhạc MP3 là một thiết bị công nghệ có vòng đời ngắn. Mẫu máy đầu tiên – MPMan F10 được bán lẻ vào năm 1998 và máy nghe nhạc MP3 kết thúc hành trình vào năm 2012, nhờ vào sự nổi lên của smartphone.

Thiết bị MP3 thực sự lỗi thời là vào năm 2014, Apple đã ngừng hầu hết các đời iPod, dòng sản phẩm gần như đã định nghĩa máy nghe nhạc MP3. Ngay cả Steve Jobs cũng hiểu điều này đang xảy ra, ông từng gọi iPhone là “chiếc iPhod tốt nhất chúng tôi từng làm”.

Vào thời điểm ra mắt, máy nghe nhạc MP3 là thiết bị tiện lợi, thích hợp cho những người muốn nghe nhạc khi đi đường. Thiết bị tốt hơn những máy nghe bằng băng di động vì nhỏ hơn và có bộ phận cố định.

Nhưng máy nghe nhạc MP3 chỉ cho phép sao chép một lượng nhạc giới hạn vào thiết bị qua dây cáp hoặc chép vào thẻ nhớ, sau đó nhét vào khe chứa. Các thiết bị sau này có thể đồng bộ hóa với máy tính để bàn, nhưng thường vẫn thiếu bộ nhớ, Rio PMP300 – máy nghe nhạc MP3 phổ biến từ năm 1998, được xuất xưởng với 32MB. Vào năm 2001, Apple đã giới thiệu iPod, một sản phẩm tinh tế dựa trên khái niệm máy nghe nhạc cầm tay và trở thành thiết bị MP3 phổ biến nhất trên thị trường.

Cuối cùng, máy nghe nhạc MP3 biến mất vì lý do đã lỗi thời, chính xác hơn là bị lu mờ bởi smartphone.

9. Buồng điện thoại công cộng

9 thứ về công nghệ từng làm mưa làm gió nay trở thành ký ức của thế hệ 9X ảnh 10

Có một thời gian cách đây không lâu khi việc tìm thấy một buồng điện thoại rất dễ dàng, chỉ cần đi bộ xuống bất kỳ con đường thành phố nào. Nhưng vào thời điểm bộ phim “Phone booth” của Colin Farrell được sản xuất vào năm 2003, các nhà sản xuất nói rằng buồng điện thoại cuối cùng ở Manhattan đã bị gỡ bỏ khi bộ phim đang được quay trong thành phố này.

Năm 1967, Tòa án Tối cao Hoa Kỳ phán quyết rằng mọi người có quyền riêng tư trong buồng điện thoại dựa trên Bản sửa đổi Thứ tư của Hiến pháp Hoa Kỳ và vì vậy, nơi đây trở thành vùng trú ẩn cho tội phạm hoạt động kinh doanh trên đường phố. Bất kể lý do sử dụng là gì, các buồng điện thoại có mặt khắp nơi – có hơn 1 triệu buồng điện thoại ở Mỹ vào năm 1960 và đến năm 1999 có đến 2 triệu.

Ngày nay, chỉ có khoảng 100.000 điện thoại trả tiền ở Mỹ, hoặc chỉ hơn một chút. Không có gì bất ngờ tại sao điện thoại trả tiền hiện tại ít phổ biến so với vài thập kỷ trước - mọi người đều mang theo điện thoại – còn vì yếu tố chính sách công khai tại nơi làm việc. Một số thành phố đã dành vài thập kỷ lặng lẽ làm việc để loại bỏ điện thoại trả tiền hoặc xóa sổ trong nỗ lực giảm tội phạm.

Trần Kiên

Tin liên quan

Chia sẻ

Bạn đọc bình luận

Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu
Nhập mã bảo mật (*)    Refresh

Cùng chuyên mục