Giá chip nhớ tăng vọt có thể gây ra khủng hoảng thị trường điện thoại di động năm 2026

Áp lực hiện tại không chỉ dừng lại ở việc tăng chi phí linh kiện mà còn làm gián đoạn lộ trình của các thương hiệu và buộc các đội ngũ sản xuất phải tính toán lại lịch trình ra mắt. Ngay cả Apple cũng đang chịu sức ép lớn khi các nhà cung cấp như Samsung và SK Hynix đã tăng giá bộ nhớ LPDDR lên tới 100%. Một số thiết bị thuộc phân khúc giá rẻ ra mắt cuối năm 2025 có thể bị khai tử sớm hơn dự kiến, trong khi các phiên bản kế nhiệm bị lùi lịch đến giữa năm 2026 hoặc muộn hơn và nhiều khả năng sẽ sở hữu mức giá cao hơn khi chính thức trình làng.

Một số đội ngũ phát triển sản phẩm hiện coi việc ra mắt điện thoại mới là một rủi ro tài chính lớn. Để ứng phó với tình hình này, nhiều thương hiệu đã tạm dừng phát triển các dòng điện thoại cao cấp tiếp theo. Thậm chí có những lo ngại rằng các hãng có thể rút lui hoàn toàn khỏi một số thị trường khu vực để ngăn chặn tình trạng thua lỗ.

Phân khúc tầm trung, đặc biệt là các thiết bị trong khoảng giá từ 7 đến 10 triệu đồng, đang trở nên dễ bị tổn thương nhất. Áp lực hiện rõ khi các dòng điện thoại chạy chip Snapdragon 8 Elite đời đầu đã âm thầm cắt bỏ các chương trình giảm giá khi ra mắt, đồng thời khoảng cách giá giữa phiên bản 512GB và 256GB đã nới rộng lên hơn 1,5 triệu đồng trong khi các biến thể 1TB gần như biến mất hoàn toàn. Một số dòng máy đang bị cắt giảm sản lượng chỉ vài tuần sau khi mở bán và nhiều mẫu khác thậm chí không thể vượt qua giai đoạn thử nghiệm.

Cuộc khủng hoảng chip nhớ đầu năm 2026 có những điểm tương đồng nhưng cũng sở hữu những đặc điểm khác biệt rõ rệt khi so sánh với các cuộc khủng hoảng bán dẫn trong quá khứ, tiêu biểu là giai đoạn 2020 - 2022.

Về nguyên nhân, nếu như giai đoạn 2021 chủ yếu do đứt gãy chuỗi cung ứng vì đại dịch, thì năm 2026 sự thiếu hụt bắt nguồn từ sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo. Các nhà sản xuất ưu tiên dồn linh kiện cho máy chủ AI, khiến nguồn cung cho điện thoại và máy tính bị bóp nghẹt.

Về mức độ tăng giá, đợt khủng hoảng này khắc nghiệt hơn hẳn khi giá chip nhớ tăng vọt tới 100%, gấp nhiều lần mức tăng trung bình của các giai đoạn trước. Điều này khiến biên lợi nhuận của các hãng điện thoại bị đe dọa nghiêm trọng.

Về đối tượng ảnh hưởng, thay vì chỉ thiếu hụt ở phân khúc giá rẻ, lần này ngay cả những ông lớn như Apple cũng gặp khó khăn. Các dòng điện thoại tầm trung hiện đứng trước nguy cơ bị khai tử sớm, còn các mẫu flagship thì rơi vào tình trạng trì trệ phát triển do chi phí sản xuất quá cao.

Về rào cản kỹ thuật, bên cạnh việc thiếu linh kiện thô, thị trường còn đối mặt với điểm nghẽn ở các công nghệ đóng gói chip tiên tiến.

Khi sự biến động về giá đi kèm với tỷ suất lợi nhuận ngày càng mỏng, năm 2026 dường như sẽ không còn là cuộc đua về đổi mới sản phẩm mà chuyển thành bài toán sinh tồn. Cuộc chiến về thông số kỹ thuật trước đây giờ đây có thể nhanh chóng trở thành một bài kiểm tra khả năng duy trì dòng vốn và xem thương hiệu điện thoại nào vẫn còn đứng vững sau khi cơn bão giá đi qua.

Tùng Dương