Cánh tay robot Canadarm2 của Trạm Vũ trụ Quốc tế ISS gặp sự cố sau hơn 25 năm cống hiến bền bỉ

Cơ quan Vũ trụ Canada CSA cho biết việc sửa chữa này đã nằm trong tính toán từ giai đoạn thiết kế ban đầu. Hệ thống Canadarm2 được cấu tạo từ nhiều phân đoạn có thể tháo lắp và thay thế trực tiếp ngoài không gian. Nhờ tầm nhìn chiến lược đó, CSA đã vận chuyển sẵn các phụ tùng thay thế quan trọng lên trạm từ rất sớm. Thực tế vào năm 2017, một trong những "bàn tay" của hệ thống này cũng từng được sửa chữa thành công do bị hao mòn tự nhiên.

Được phóng lên ISS vào năm 2001, Canadarm2 vừa kỷ niệm cột mốc một phần tư thế kỷ hoạt động vào tháng 4 vừa qua. Dù đã vượt quá tuổi thọ thiết kế ban đầu tới 10 năm, cánh tay robot này vẫn đóng vai trò là một trong những thành phần cốt lõi của trạm vũ trụ. Thiết bị này đảm nhận hàng loạt trọng trách từ vận chuyển thiết bị, bảo trì trạm, hỗ trợ các thí nghiệm khoa học cho đến thu giữ các tàu vũ trụ chở hàng.

Điều thú vị là ở thời điểm năm 2001, các dòng tàu chở hàng thương mại hoàn toàn chưa xuất hiện nên Canadarm2 vốn không được thiết kế riêng cho nhiệm vụ kết nối này. Dẫu vậy, hệ thống đã xuất sắc cán mốc lần "bắt giữ trong không gian" thứ 50 vào năm 2024. Cơ chế hoạt động của thiết bị cho phép các nhân viên mặt đất và phi hành đoàn điều khiển cánh tay robot để đón bắt các tàu vũ trụ ghé thăm, sau đó cố định chúng vào cổng kết nối một cách an toàn. Lần gần nhất hệ thống được sử dụng là vào tháng 4 năm nay khi hai phi hành gia Jack Hathaway và Chris Williams hợp tác điều khiển để kết nối thành công tàu vũ trụ Northrop Grumman Cygnus XL.

NASA tuyên bố sẽ tổ chức một cuộc họp báo trong vài tuần tới để công bố kế hoạch sửa chữa chi tiết cùng danh sách những phi hành gia sẽ tham gia hoạt động ngoài không gian. Các thành viên thực hiện nhiệm vụ nhiều khả năng sẽ được lựa chọn từ phi hành đoàn hiện tại của Đoàn thám hiểm 74 đang đóng quân trên ISS, bao gồm Chris Williams, Jessica Meir, Jack Hathaway của NASA và Sophie Adenot thuộc Cơ quan Vũ trụ Châu Âu ESA.

Trong thời gian chờ đợi, các hoạt động nghiên cứu khoa học trên ISS vẫn diễn ra bình thường. Nhật ký nhiệm vụ ngày 10 tháng 6 của NASA cho thấy phi hành đoàn đang tích cực chuẩn bị cho việc triển khai vệ tinh CubeSat, thực hiện các thí nghiệm y sinh và sắp xếp hàng hóa cho chuyến trở về của tàu vận tải. Song song với đó, các phi hành gia cũng đã hoàn tất việc điều chỉnh và kiểm tra kỹ lưỡng các bộ đồ vũ trụ, sẵn sàng cho chuyến đi bộ ngoài không gian đầy thử thách sắp tới.

Ngọc Hân