Apple ở tuổi 50: Cách gã khổng lồ Mỹ thay đổi thế giới âm thanh

Hành trình 50 năm của Apple là câu chuyện về những chiếc máy tính và sự thay đổi toàn diện trong cách nhân loại thưởng thức âm nhạc. Thành lập năm 1976 bởi Steve Jobs, Steve Wozniak và Ronald Wayne, công ty ban đầu tập trung hoàn toàn vào mảng điện toán với các dòng sản phẩm như Macintosh hay iMac.

Tuy nhiên, bước ngoặt thực sự đến vào tháng 10 năm 2001 khi chiếc iPod đầu tiên ra đời, mở ra một kỷ nguyên mới khiến Apple trở thành cái tên gắn liền với mọi trải nghiệm âm thanh hiện đại. Mặc dù máy nghe nhạc di động Sony Walkman đã có mặt trên thị trường hơn 20 năm trước đó và định dạng nhạc số cũng không phải do Apple phát minh, nhưng iPod đã chiến thắng nhờ sự tinh tế vượt trội.

Thay vì là người tiên phong đầy rủi ro, Apple chọn cách hoàn thiện những ý tưởng sẵn có để biến chúng thành sản phẩm đại chúng. Với thiết kế nhỏ gọn cùng vòng xoay điều khiển mượt mà, iPod biến việc duyệt hàng nghìn bài hát trở thành một niềm vui thuần túy. Sự thành công của nó lớn đến mức tạo ra một thị trường phụ kiện khổng lồ, từ những bộ loa dock nhựa rẻ tiền cho đến những thiết bị cao cấp như Bowers & Wilkins Zeppelin, tiêu biểu cho việc máy nghe nhạc di động hoàn toàn có chỗ đứng trong hệ thống hi-fi gia đình.

Song song với phần cứng, Apple còn giải quyết bài toán nan giải của ngành công nghiệp âm nhạc lúc bấy giờ là nạn vi phạm bản quyền qua các nền tảng chia sẻ miễn phí. Việc ra mắt iTunes Store vào năm 2001 đã hợp pháp hóa hoạt động tải nhạc số và thay đổi thói quen mua sắm của người dùng. Thay vì mua cả album, khách hàng bắt đầu mua lẻ từng bài hát, khiến cấu trúc album truyền thống dần mất đi vị thế độc tôn. Từ nền tảng này, Apple tiếp tục thúc đẩy công nghệ truyền phát không dây với sự ra đời của AirTunes và sau này là AirPlay, lôi kéo cả những thương hiệu âm thanh danh tiếng như Linn hay Naim vào cuộc chơi nhạc số.

Sự xuất hiện của iPhone năm 2007 cùng sự trỗi dậy của các dịch vụ streaming như Spotify sau đó đã chính thức đặt dấu chấm hết cho kỷ nguyên đĩa vật lý đối với đa số người dùng. Ngày nay, khả năng kết nối trực tuyến đã trở thành tiêu chuẩn bắt buộc trên mọi thiết bị âm thanh từ bình dân đến cao cấp. Apple đã dẫn đầu về công nghệ và định hình thẩm mĩ công nghiệp với triết lý tối giản với những lớp hoàn thiện bằng kim loại sang trọng. Ngay cả màu trắng đặc trưng của tai nghe đi kèm iPod cũng trở thành một biểu tượng thời trang, biến tai nghe từ một vật dụng chức năng thành phụ kiện thể hiện đẳng cấp xã hội.

Dù vậy, không phải quyết định nào của Apple cũng nhận được sự ủng hộ nhiệt liệt. Việc loại bỏ cổng cắm tai nghe 3,5mm trên iPhone 7 từng gây ra làn sóng tranh cãi dữ dội, nhưng nhìn lại sau một thập kỷ, đó lại là một bước đi mang tính định hướng. Thế giới hiện nay tràn ngập các loại tai nghe không dây mà tiêu biểu là AirPods, đẩy tai nghe có dây vào phân khúc dành riêng cho những người nghe nhạc khắt khe hoặc giới sưu tầm. Đối với những người đam mê âm thanh thuần túy, sự tiện lợi mà Apple mang lại đôi khi phải đánh đổi bằng chất lượng âm thanh nguyên bản. Tuy nhiên, không thể phủ nhận rằng "công ty máy tính" này đã làm cho thế giới âm thanh trở nên dễ tiếp cận, thân thiện và thời thượng hơn bao giờ hết.

Minh Hoàng