Thị trường sách điện tử không như kỳ vọng

Năm 2015, chỉ có hơn 1.100 ebook được phát hành với 3,7 triệu lượt được bán ra tại Việt Nam, cho thấy nhu cầu rất hạn chế của người dùng.

Thị trường sách điện tử không như kỳ vọng ảnh 1

Năm 2015, Cục Xuất bản, In và Phát hành xác nhận đăng ký xuất bản 76.300 tên xuất bản phẩm. Trong đó, có 2.774 xuất bản phẩm điện tử. Tuy nhiên, ở đích đến, chỉ có hơn 1.100 xuất bản phẩm điện tử được phát hành, với 3,7 triệu lượt được bán ra. Phần lớn xuất bản phẩm điện tử được chuyển từ sách giấy hoặc được xuất bản song song với sách giấy. Đã hơn 5 năm trôi qua, liệu các doanh nghiệp có thực sự mặn mà với con đường này?

Công cuộc thoái trào?

Năm 2007, khi nhà bán lẻ trực tuyến Amazon ra mắt sách điện tử (sau đây gọi là ebook), sự hưởng ứng nhiệt tình của người dùng đã khiến rất nhiều chuyên gia dự đoán về cái chết của sách in. Tuy nhiên, cơn sốt không kéo dài lâu. Theo báo cáo của Hiệp Hội Xuất Bản Mỹ, từ giữa 2013, sự tăng trưởng của ebook tại Mỹ không còn là 2 hay 3 chữ số nữa mà chỉ tăng 5% trong quý đầu tiên.

Sự khó khăn của ebook còn được minh chứng vào cuối năm 2015, sau hơn 20 năm bán trực tuyến, Amazon quyết định mở hiệu sách truyền thống tại Seattle, Washington, Mỹ. Với thị trường Việt Nam, xu hướng chủ đạo vẫn là sách in, cả người dùng lẫn nhà sản xuất bản đều rất "ngại"  ebook vì một số lý do.

Tham gia thị trường ebook từ những ngày đầu nhưng Phương Nam vẫn xác định ebook chỉ là khoản đầu tư "đón đầu" để không bị bỏ lỡ, nếu thị trường bùng nổ vẫn có thể theo kịp chứ không đẩy mạnh đầu tư. "Chúng tôi vẫn tiếp tục chờ những tín hiệu khả quan hơn từ phía thị trường", bà Lệ - đại diện Phương Nam Book khẳng định.

Quyết định của Phương Nam không phải không có lý do. Thực tế, ebook chưa được xem là một hàng hóa để kinh doanh thực sự. Trên các diễn đàn, việc ebook được bán giá rẻ, thậm chí là chia sẻ miễn phí vô tội vạ.

Theo ông Vinh - đại diện Ybook, không kể các đầu tư ban đầu, chi phí số hóa tối thiểu một đầu sách của chính NXB là hơn 1 triệu đồng / bản. Với những đơn vị phải gia công bên ngoài, con số này còn tăng hơn gấp rưỡi. Doanh thu năm 2015 của Ybook mới chỉ hơn 3 tỷ đồng. Mỗi năm, đơn vị này chấp nhận lỗ từ 600 đến 800 triệu đồng cho ebook.

Thị trường sách điện tử không như kỳ vọng ảnh 2

Ách tắc phát hành

Trái với thái độ thận trọng của Phương Nam, tuy chưa dám công bố có lãi với khoản đầu tư này nhưng nhiều đơn vị vẫn kiên trì với con đường của mình như Alezaa, Vinabook...

Đầu năm 2015, nhà sách trên mạng Tiki cũng gây bất ngờ khi công bố tham gia thị trường ebook, sau khi nhận được những khoản đầu tư khá lớn từ các quỹ đầu tư mạo hiểm. Có sẵn nền tảng từ việc phân phối sách trên mạng, việc Tiki dấn thêm một bước vào ebook cho thấy những tính toán dài hơi của đơn vị này với thị trường sách.

"Thực tế thị trường ebook đang mạnh nhà nào, nhà nấy làm. Mỗi đơn vị tự xây dựng kênh phát hành riêng, ứng dụng riêng như thế không thuận lợi cho người dùng", ông Vinh nhận xét. Do vậy, nếu có một đơn vị phát hành lo cho "số phận" của ebook, sẽ có khả năng thúc đẩy thị trường hơn. 

Đã có tín hiệu ban đầu về việc cá nhân tự xuất bản ebook, thay vì xuất bản cả hai loại hình. Điển hình là Bộ Nhiếp ảnh Việt Nam 30 năm giữ nước của tác giả Nguyễn Đức Chính.

Thay vì chọn giải pháp in truyền thống, chi phí đến 3 tỷ đồng cho tập sách ảnh, tác giả đã chọn xuất bản bằng ebook, với giá thành chỉ gần 50 triệu đồng/9 tập/bộ.

Theo ông Vinh, đến nay, đã có hơn 50 tác giả chọn ebook làm kênh xuất bản. Tuy chưa phải là những tác giả có khả năng tạo "best seller" cho thị trường ebook nhưng điều này cho thấy, trong tương lai, xu hướng làm dịch vụ xuất bản cho ebook cũng sẽ phát triển như việc liên kết xuất bản phẩm hiện nay.

5 năm đầu tư cho ebook, tính đến nay, sở hữu 50.000 tựa ebook nhưng Ybook cũng chưa dám giao sản phẩm cho các đơn vị khác phát hành.

"Vấn đề bản quyền là trở ngại lớn nhất. Chỉ cần đối tác không tính toán kỹ, bản ebook có thể bị lấy mất. Chưa kể, chất lượng file ebook hoàn toàn có thể dùng để in sách lậu. Nếu không cẩn thận, phát hành ebook đại trà có thể gây nguy hại đến sách giấy", ông Nhựt - Giám đốc NXB Trẻ (đơn vị chủ quản Ybook) chia sẻ.

Chưa thông thoáng trong khâu phát hành, cách duy nhất mà các đơn vị chọn lựa là phải chuẩn bị kho nội dung thật tốt và đưa ra các chiến lược kinh doanh tốt hơn nữa để làm nóng thị trường.

Trong khi chờ đợi những đột phá mới, trước mắt, các đơn vị này cố gắng trong việc quảng bá để người dùng biết nhiều hơn đến ứng dụng đọc sách của mình. Ông Nhựt tiết lộ: "Chúng tôi cũng đang liên hệ với các đơn vị sản xuất thiết bị để ứng dụng của mình được cài đặt mặc định theo sản phẩm. Có như vậy Ybook mới có cơ hội để người dùng biết đến".

Thị trường sách điện tử không như kỳ vọng ảnh 3

Theo Doanhnhansaigon

Tin liên quan

Bạn đọc bình luận

Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu
Nhập mã bảo mật (*)    Refresh

Cùng chuyên mục