Khởi nghiệp công nghệ - Canh bạc lớn của quốc gia

Phong trào khởi nghiệp công nghệ ở Việt Nam đang lên cao. Những vườn ươm, hệ sinh thái, hay bất cứ thứ gì được cho là hiện đại nhất, tiến bộ nhất đều đang được thử nghiệm và áp dụng tại Việt Nam, cho tới kế hoạch hình thành một thung lũng Silicon ngay tại nước nhà.

Khởi nghiệp công nghệ - Canh bạc lớn của quốc gia ảnh 1
Các bạn trẻ rất quan tâm đến khởi nghiệp, đặc biệt là khởi nghiệp trong lĩnh vực công nghệ. Ảnh Binh Phoenix - Pose.

Môi trường hấp dẫn

 Việt Nam là một trong những quốc gia đông dân nhất khu vực Đông Nam Á - nơi con người đang dành sự quan tâm đặc biệt đến internet và công nghệ thông tin. Chỉ trong vòng 2 năm từ 2013 đến 2015, lượng người sở hữu các thiết bị kết nối internet ở Việt Nam đã tăng tới 75%, trong đó, phổ biến nhất là smartphone. Theo thống kê từ Google, trung bình mỗi người Việt hiện giờ đang sở hữu nhiều hơn một thiết bị kết nối mạng (1,4 thiết bị). Và theo báo cáo của Bloomberg, chỉ tính riêng số lượng điện thoại di động được sử dụng tại Việt Nam còn nhiều hơn cả dân số, với mức tăng trưởng 30-50% trong suốt những năm vừa qua.

Trong khi đó, thương mại điện tử bùng nổ, kéo theo sau vô vàn những dịch vụ tài chính và rất nhiều lĩnh vực khác trong xã hội đang cần đổi mới, ứng dụng công nghệ thông tin. Năm ngoái, Việt Nam được xếp là một trong 5 thị trường cung cấp dịch vụ hỗ trợ các doanh nghiệp trong lĩnh vực công nghệ thông tin hàng đầu tại châu Á - đứng cùng Trung Quốc, Ấn Độ, Philippines và Sri Lanka. Điều đáng nói là thứ hạng này đã thay đổi từ vị trí thứ 30 vào năm 2010, cho thấy sự nỗ lực đến từ mọi phía nhằm đưa Việt nam trở thành một trong những quốc gia có tốc độ phát triển công nghệ hàng đầu trong khu vực.

Đầu tháng 3/2016, Bloomberg đưa tin tổ chức 500 Startups đang khởi động quỹ đầu tư trị giá 10 triệu USD (hơn 200 tỉ đồng) nhắm tới thị trường Việt Nam. Theo Binh Tran - đồng sáng lập của Klout - một đối tác của 500 Startups "Có rất nhiều yếu tố khiến Việt Nam trở thành thị trường cực kỳ hấp dẫn như chi phí nhân công rẻ, nhân tài công nghệ cao, kỹ sư, chuyên viên lập trình giỏi có thể xây dựng và phát triển những sản phẩm." Theo Eddie Thai - một đối tác đầu tư khác của 500 Startups, quỹ này đang muốn đổ thêm 200 triệu USD trong thời gian tới.

Khởi nghiệp công nghệ - Canh bạc lớn của quốc gia ảnh 2
500 Startups đang khởi động quỹ đầu tư trị giá 10 triệu USD nhắm tới thị trường Việt Nam.

Trước 500 Startups, DFJ VinaCapital cũng đã tiến vào thị trường Việt Nam. Quỹ này được thành lập năm 2007 với trị giá 30 triệu USD thông qua liên minh giữa Draper Fisher Jurvetson - một công ty có trụ sở tại California và VinaCapital Management.

Ngày 30/3, tập đoàn FPT và quỹ đầu tư dài hạn Dragon Capital Group đã ký thỏa thuận hợp tác về việc thành lập Quỹ tăng tốc khởi nghiệp Việt Nam (VIISA). Đây là một quỹ mở, có sự tham gia của nhiều doanh nghiệp và các quỹ đầu tư lớn, trong đó FPT và Dragon Capital Group là hai nhà sáng lập đầu tiên. Mục đích là đào tạo, đầu tư, hỗ trợ các nhóm khởi nghiệp trong lĩnh vực công nghệ thông tin, mobile, internet, tài chính để trở thành các doanh nghiệp thành công. Dự kiến, trong quý II năm 2016, khóa đào tạo tăng tốc khởi nghiệp đầu tiên của VIISA sẽ được tổ chức.

Khởi nghiệp công nghệ - Canh bạc lớn của quốc gia ảnh 3
Ông Trương Gia Bình - Chủ tịch Hội đồng quản trị FPT và đối tác ký hợp tác thành lập VIISA.

Ông Dominic Sciven, Chủ tịch Công ty Quản lý quỹ Dragon Capital Group, cho biết, thông qua VIISA, đơn vị này muốn góp phần thúc đẩy quá trình thương mại hóa và áp dụng rộng rãi các sản phẩm công nghệ có tính đột phá của những doanh nghiệp sáng tạo đang vươn lên tại Việt Nam.

Ngày 8/4, Microsoft Việt Nam cũng đã ký kết với Hội điều phối mạng lưới khởi nghiệp thành phố Đà Nẵng về chương trình hỗ trợ gia tăng năng lực cho các doanh nghiệp khởi nghiệp. Thỏa thuận này là sự khởi đầu cho mối quan hệ hợp tác lâu dài giữa Microsoft và mạng lưới khởi nghiệp Đà Nẵng. Ông Vũ Minh Trí - Tổng Giám đốc Microsoft Việt Nam chia sẻ: "Thỏa thuận này đồng thời thể hiện cam kết mạnh mẽ từ Microsoft trong việc hỗ trợ các tổ chức, cá nhân khu vực miền Trung trong việc bổ sung kỹ năng, mở rộng cơ hội phát triển và khởi nghiệp, đặc biệt hỗ trợ giải quyết bài toán sử dụng công nghệ để tối ưu hóa tiềm năng của đội ngũ nhân lực Việt Nam."

Khởi nghiệp công nghệ - Canh bạc lớn của quốc gia ảnh 4
Ông Hồ Kỳ Minh - Ủy viên Ban thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng và ông Vũ Minh Trí - Tổng Giám đốc Microsoft Việt Nam.

Alphablet - công ty chủ quản Google mới đây cũng vừa tuyên bố kế hoạch đào tạo 1.400 kỹ sư công nghệ thông tin tại Việt Nam. Hồi tháng 12 năm ngoái, CEO Sundar Pichai cũng đã có mặt tại thủ đô Hà Nội và tham dự buổi tọa đàm với cộng đồng khởi nghiệp. Vị giám đốc trẻ tuổi của Google nhận định rằng các công ty khởi nghiệp công nghệ ở Việt Nam hoàn toàn có cơ hội và vấn đề chỉ là thời gian.

Khởi nghiệp công nghệ - Canh bạc lớn của quốc gia ảnh 5
CEO Sundar Pichai từng tới Hà Nội và đã có cuộc gặp gỡ Nguyễn Hà Đông - cha đẻ của Flappy Bird.

Như vậy, có thể thấy Việt Nam hiện tại và sắp tới đây sẽ là nơi cực kỳ hấp dẫn để khởi nghiệp công nghệ. Những người trẻ ở Việt Nam liệu có đang nắm bắt cơ hội này?

Làn sóng đang lên

Khởi nghiệp công nghệ là một phong trào lan rộng trên toàn cầu. Hầu hết các cường quốc, từ Mỹ, Đức, Nhật Bản và Singapore, cho đến các nước đang phát triển như Trung Quốc, Ấn Độ hay Ả Rập đều có những cộng đồng khởi nghiệp công nghệ với quy mô khá lớn. Tất nhiên, phong trào này đã lan tới Việt Nam và cũng hình thành một cộng đồng thực sự lớn.

Các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghệ tại Việt Nam đang mọc lên như nấm. Bộ Khoa học và Công nghệ mới đây cũng đặt ra mục tiêu là đến năm 2020, nước ta sẽ có 5.000 công ty công nghệ.

Ở một góc nhìn khác tầm vi mô, không khó để bắt gặp những người trẻ tụ tập tại các không gian làm việc chung, quán cà-phê, hay ngay trên ghế nhà trường... để bàn bạc, cùng tìm ra hướng đi cho các dự án khởi nghiệp công nghệ. Theo dõi tại các thành phố lớn, hàng tuần, thậm chí hàng ngày đều có những buổi hội thảo định hướng về khởi nghiệp công nghệ được tổ chức.

Khởi nghiệp công nghệ - Canh bạc lớn của quốc gia ảnh 6
Một buổi tọa đàm chia sẻ về thành công của Lozi - ứng dụng di động giới thiệu đồ ăn vừa ra đời 2 năm bởi các nhà sáng lập thuộc thế hệ 9x đã gọi được vốn đầu tư lên tới hàng triệu đô la từ hai nhà đầu tư danh tiếng, Golden Gate Ventures và DesignOne Japan.

Đáng chú ý, ngày 12/3, lần đầu tiên một lễ hội khởi nghiệp công nghệ quy mô lớn (Saigon Tech Startup Fest 2016) đã diễn ra, thu hút hơn 4.500 người và hơn 50 doanh nghiệp đăng ký tham dự. Đáng chú ý, nhiều người trong số đó chưa từng học tập và làm việc trong lĩnh vực công nghệ nhưng cũng đến tìm hiểu, để được truyền cảm hứng từ những người đi trước thông qua nhiều câu chuyện khởi nghiệp công nghệ thành công.

Khởi nghiệp công nghệ - Canh bạc lớn của quốc gia ảnh 7
Saigon Tech Startup Fest 2016 đã thành công ngoài mong đợi.

Nhưng có lẽ cảm hứng đến nhiều nhất từ những hiện tượng như Bphone hay Flappy Bird. Một tờ báo Mỹ hồi đầu tháng 4/2016 vừa qua đã đăng tải bài viết cho rằng chiếc smartphone đầu tiên sản xuất tại Việt nam và những con "chim điên" đang tạo đà cho viễn cảnh khởi nghiệp công nghệ bùng nổ.

Không phải ngẫu nhiên mà trong bài viết của Wall Street Journal lại nhắc tới Bphone và Flappy Bird. Bphone là sản phẩm của một doanh nghiệp có tên tuổi trong nước còn Flappy Bird là sản phẩm của một cá nhân từng vô danh. Oái oăm ở chỗ, Bphone đã không đạt được thành công như mong đợi, thất bại ngay trên sân nhà, trong khi Flappy Bird thì đại thắng, tạo được tiếng vang trên toàn thế giới. Điều đó phần nào cho thấy thực trạng tại Việt Nam: từ cá nhân cho tới các tổ chức lớn đều có tham vọng theo đuổi con đường phát triển công nghệ. Nhưng một khi đã theo đuổi con đường này, thành công có thể đến với bất kỳ ai và thất bại cũng luôn rình rập, không trừ một ai cả. Mặc dù vậy, nhiều người trẻ dù thất bại lần một, lần hai, thậm chí thất bại nhiều lần nhưng vẫn giữ được niềm tin và không bao giờ bỏ cuộc trên con đường này.

Khởi nghiệp công nghệ - Canh bạc lớn của quốc gia ảnh 8
Mặc dù không thành công nhưng Bphone đã tạo đà cho khởi nghiệp công nghệ ở Việt Nam.

Tháng 5/2016, đại diện nhiều doanh nghiệp trẻ Việt Nam, trong đó có nhiều doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghệ, đã có buổi trò chuyện cùng Tổng thống Mỹ Barack Obama. Buổi trò chuyện đã diễn ra trong không khí vui vẻ và cởi mở. Ông Obama và nhiều doanh nhân trẻ cho rằng không có thị trường nào tốt hơn để xây dựng khởi nghiệp như ở Việt Nam, bởi nguồn nhân lực trẻ dồi dào và hạ tầng di động đang rất phát triển.

Khởi nghiệp công nghệ - Canh bạc lớn của quốc gia ảnh 9
Tổng thống Mỹ Barack Obama cũng nghĩ rằng Việt Nam là môi trường rất tốt để khởi nghiệp. 

>> Trực tiếp buổi trò chuyện của Tổng thống Obama với startup Việt 

Làn sóng khởi nghiệp công nghệ đang bùng nổ, mang đến sự hào hứng cho cả cộng đồng. Làn sóng này cung cấp các dịch vụ và sản phẩm đa dạng, len lỏi vào tất cả các lĩnh vực trong đời sống tại Việt Nam. Đúng như Marc Andreessen, nhà đầu tư mạo hiểm nổi tiếng tại thung lũng Silicon từng nói: "Phần mềm đang nuốt trọn cả thế giới!".

Vẫn tồn tại nhiều rào cản

Trong chương trình Tạp Chí Kinh Tế Cuối Tuần của Đài truyền hình VTV phát sóng ngày 2/4/2016, hầu hết những người đại diện cho các doanh nghiệp khởi nghiệp tại Việt Nam đều cho rằng chính sách của nhà nước vẫn tồn tại nhiều rào cản đối với doanh nghiệp. Điều đó lại càng đúng hơn đối với các doanh nghiệp khởi nghiệp công nghệ, đặc biệt trong các lĩnh vực khó nhằn như: tài chính, y tế, thương mại điện tử, giáo dục...

Leo Triệu - Nhà sáng lập đồng thời là Giám đốc điều hành của Code4Startup (một website đào tạo lập trình trực tuyến) cho rằng, hiện nay các doanh nghiệp khởi nghiệp gọi vốn không hề dễ dàng. Phần lớn chúng ta vẫn tìm đến các nhà đầu tư nước ngoài. Dĩ nhiên, thủ tục và công sức để được cấp vốn rất khó khăn. Thậm chí, nhiều công ty phải chọn giải pháp đăng ký ở nước ngoài (Singapore là ví dụ điển hình) như điều kiện bắt buộc để được cấp vốn. Bởi ở đó, luật pháp và thủ tục hành chính thông thoáng, cởi mở.

Mới đây, Bộ Khoa học và Công nghệ đã trình Thủ tướng Chính phủ về đề án hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới, sáng tạo quốc gia đến năm 2025. Trong đó có một số điểm như ban hành chính sách mới, sửa đổi hành lang pháp lý để tạo môi trường thông thoáng hơn cho doanh nghiệp khởi nghiệp. Bộ đề xuất giảm, thậm chí miễn thuế cho doanh nghiệp hoặc miễn thuế thu nhập cá nhân có được từ hoạt động khởi nghiệp. Bên cạnh đó còn hỗ trợ tài chính cho các ý tưởng, dự án đổi mới sáng tạo.

Tinh thần của đề án nói trên là rất tốt nhưng khi nào được thông qua và đến khi thực hiện có giúp ích được nhiều cho các doanh nghiệp khởi nghiệp hay không mới là điều quan trọng. Từ giờ cho đến lúc ấy, cái được gọi là hệ sinh thái khởi nghiệp ở Việt Nam vẫn còn rất mơ hồ, thung lũng Silicon ở Việt Nam thì lại càng xa hơn nữa. Xem ra, những đề án tương tự như vậy giống như những "canh bạc lớn" đặt vào tay các nhà quy hoạch. Và kết quả của những canh bạc đó, nếu thắng thì hệ sinh thái khởi nghiệp sẽ được định hình rõ ràng hơn và phong trào khởi nghiệp sẽ càng lên cao nữa. Còn nếu thua, những ý tưởng, dự án đổi mới sáng tạo cứ thế không cánh mà bay... nhưng thật trớ trêu vì chúng bay đi chỉ để tìm cho mình một đôi cánh.

Việt Đức

Bạn đọc bình luận

Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu
Nhập mã bảo mật (*)    Refresh

Cùng chuyên mục