Quizás, Quizás, Quizás: Chất bolero nồng nàn đến từ hòn đảo Cuba

Nổi tiếng thế giới từ 65 năm qua, được dịch ra hàng chục thứ tiếng, Quizás, Quizás, Quizás đã trở thành một ca khúc có tính toàn cầu, biểu tượng vĩnh cửu của nền âm nhạc Latin nồng nàn, quyến rũ. Thế nhưng không phải ai cũng biết đến tác giả ca khúc, thời điểm ra đời cũng như những thăng trầm của Quizás, Quizás, Quizás

Quizás, Quizás, Quizás: Chất bolero nồng nàn đến từ hòn đảo Cuba ảnh 1
Phiên bản Perharp Perharp Perharp của nhóm The Pussycat Dolls thiên về phong cách dance pha mambo với lối trình diễn rất gợi cảm.

Sẽ có rất ít người hình dung được ca khúc mang đậm phong vị Mexico này lại đến từ xứ đảo gần bên - Cuba, đất nước của xì-gà, của những vũ điệu mambo nóng bỏng. Không chỉ vậy, ông Osvaldo Farrés (1902 – 1985) cha đẻ của Quizás, Quizás, Quizás cũng là một người ưa thích phong cách bolero du dương ngọt ngào, lãng mạn bồng bềnh. 

Thật đặc biệt, thuở thiếu thời, Osvaldo Farrés giàu năng khiếu vẽ tranh hơn viết nhạc, và việc gia đình ông từ một làng nhỏ tỉnh lẻ chuyển lên thủ đô La Havana cũng để phục vụ cho việc theo đuổi nghề hội họa dễ dàng hơn. Tuy nhiên, sự đời không phải lúc nào cũng được như ý, và ông Osvaldo Farrés chỉ có thể trở thành họa sĩ vẽ bích chương quảng cáo, chưa kể phải làm thêm đủ thứ nghề như giao hàng, lắp cửa sổ, làm ghế nệm mới đủ sống. Trong quãng thời gian khốn khó, ông tự học đàn như một hình thức giải khuây và chưa bao giờ nghĩ đến việc sẽ hái ra tiền, thậm chí sống cuộc đời sung túc, dư giả chỉ nhờ thú vui này.

Vận may đến với ông Osvaldo Farrés khá muộn, vào năm 35 tuổi, khi bản nhạc Mis Cinco Hijos với nét giai điệu phóng tác từ dân ca miền đông Cuba do ông sáng tác cho một thương hiệu bia được phát trên đài phát thanh và nhận được sự yêu mến của toàn thể cư dân thủ đô La Havana. Chỉ ba năm sau, ông đã trở thành một cái tên quen thuộc trong giới ca sĩ nhờ tài năng viết nhạc vừa nhanh vừa hay, lại phù hợp với thị hiếu công chúng thời đó. Bản Acércate Más thậm chí còn vượt ra khỏi biên giới Cuba để được toàn thể cộng đồng Mỹ Latin biết đến.

Quizás, Quizás, Quizás: Chất bolero nồng nàn đến từ hòn đảo Cuba ảnh 2
 Andrea Bocelli đã hát Quizás  Quizás trong album mới nhất Passione cùng Jennifer Lopez, biến nó thành một bản song ca tình tứ.

Trước khi thăng hoa tột đỉnh với Quizás, Quizás, Quizás, ông Osvaldo Farrés cũng đã có một kiệt tác để đời là Toda Una Vida (Trọn một đời người) – được coi là một trong những ca khúc bolero ăn khách nhất mọi thời. Bí quyết thành công của Osvaldo Farrés thực ra rất đơn giản: sử dụng ca từ mộc mạc, trong sáng, viết dưới dạng đối thoại trực tiếp, ông đặt mình vào vị thế của một người đàn ông đang nói những lời ngọt ngào với cô tình nhân bé nhỏ. Người khác sáng tác nhạc bolero theo khuôn phép, Osvaldo Farrés viết để lấy cảm xúc người nghe. Ông nén câu, vuốt chữ như đang ôm ấp tình nhân. Cảm giác gần gũi càng hiệu quả khi người diễn đạt dùng cách hát thì thầm, thủ thỉ bên tai.

Năm 1947, Quizás, Quizás, Quizás ra đời, ngay lập tức trở thành một bài “hit” quan trọng và được ưa thích nhất không chỉ trong cộng đồng nói tiếng Tây Ban Nha mà sau đó còn làm rung động cả nước Mỹ - thị trường âm nhạc lớn nhất thế giới. Trong ca khúc này, Osvaldo Farrés đã diễn tả được tâm hồn Latin theo nhãn quan của riêng mình: tình yêu tựa như hương hoa, ẩn chứa những cảm xúc vô hình, tiềm tàng kỷ niệm mông lung khó tả. Người ta đến với tình yêu qua môi mắt đắm say, quyến luyến những vòng tay để rồi nở bừng sự thăng hoa. Dù nẩy sinh trong khoảnh khắc tâm can, nhưng tình yêu cũng như mùi hương vẫn chắp cánh vượt thời gian, không sợ tuổi già năm tháng, mà lại suốt đời miên man.

Quizás nghĩa là “có lẽ”, và bản tiếng Anh do Joe David viết lời cũng dịch nguyên cái tên này thành Perhaps, Perhaps, Perhaps dù nội dung đã thay đổi hoàn toàn. Phiên bản ghi âm đầu tiên trên đất Mỹ của Tony Bavaar năm 1949 không gây được tiếng vang nào. Phải chờ đến chín năm sau, khi ông hoàng tình ca Nat King Cole biểu diễn trực tiếp ca khúc này và thu vào album Cole Espanol, nó mới thực sự chinh phục được công chúng xứ cờ hoa. Giọng hát ngọt như mật, êm ái như nhung lụa, dịu dàng và ấm áp như mặt trời của Nat King Cole dường như đã đưa Quizás, Quizás, Quizás lên một tầm cao mới, cùng lối hòa âm không theo tinh thần bolero nguyên gốc nữa mà có sự pha trộn hài hòa giữa smooth jazz và bossa-nova, khiến ca khúc trở nên tình tứ, lẳng lơ hơn rất nhiều. 

Quizás, Quizás, Quizás: Chất bolero nồng nàn đến từ hòn đảo Cuba ảnh 3
 Crooner Nat King Cole là người góp phần đưa Quizás  Quizás thành ca khúc tiếng Tây Ban Nha được ưa thích nhất ở Mỹ vào năm 1958.

Năm 2000, khi đạo diễn Vương Gia Vệ đưa phiên bản Quizás, Quizás, Quizás của Nat King Cole vào bộ phim nổi tiếng nhất của ông là In The Mood For Love (Tâm trạng khi yêu), nó lại một lần nữa chiếm được cảm tình của lớp thính giả trẻ. Sau Nat King Cole là những cái tên đỉnh cao không kém như Dean Martin, Doris Day, Mari Wilson cũng ghi âm Quizás, Quizás, Quizás, còn bên kia bờ đại dương, trên đất Pháp, những ngôi sao lẫy lừng danh tiếng như Maurice Chevalier, Henri Salvador, Dalida, Charles Aznavour hay Les Soeurs Étienne cũng không bỏ qua cơ hội được thể hiện ca khúc này. 

Quizás, Quizás, Quizás cũng là lựa chọn của mọi dàn nhạc semi-classic nổi tiếng nhất từ trước đến nay như Paul Mauriat, Mantovani, Raymond Lefevre hay André Rieu. Trong giới audiophile (đặc biệt là ở Việt Nam), phiên bản được ưa chuộng nhất có lẽ thuộc về Laura Fygi trong album The Latin Touch – bà đã hát Quizás, Quizás, Quizás thật nồng nàn, tràn đầy nhục cảm với một dàn nhạc acoustic trên nền bossa-nova đậm đặc. Tiếp theo là phiên bản của nhóm Pink Martini với phong vị ballad chậm rãi, mềm mại mà vẫn làm nổi bật chất Latin tung tẩy. Với những người mê dòng nhạc pop, phần trình diễn của Geri Haliwell (cựu thành viên nhóm Spice Girls) hay ban nhạc Pussycat Dolls chắc chắn gây được ấn tượng mạnh về độ nóng bỏng. 

Gần đây nhất, danh ca khiếm thị Andrea Bocelli cũng đã ghi âm Quizás, Quizás, Quizás trong album Passione (đã được giới thiệu trên NNVN) và biến thành một bản song ca tình tứ với sự góp giọng của Jennifer Lopez. Một giọng nam trung ngọt ngào, một giọng nữ cao bay bổng, màu nhạc rumba chậm rãi với tiếng guitar gỗ dẫn nhịp và bè dây chơi phụ họa, có thể nói, đây là một Quizás, Quizás, Quizás lộng lẫy, thơ mộng nhất từ trước đến nay và độ quyến rũ thì không thua bất kỳ phiên bản nào ra mắt trước đó. Sau gần 70 năm, sức sống của ca khúc vẫn còn vẹn nguyên, Quizás, Quizás, Quizás sẽ còn tiếp tục được biểu diễn lại với nhiều phong cách khác biệt hơn nữa. Một kiệt tác như Quizás, Quizás, Quizás sẽ không bao giờ bị vùi lấp bởi thời gian, chắc chắn là như vậy…

Quizás, Quizás, Quizás: Chất bolero nồng nàn đến từ hòn đảo Cuba ảnh 4

Phiên bản của Nat King Cole trình bày được sử dụng trong phim Tâm trạng khi yêu đã làm dấy lên làn sóng nghe lại ca khúc này của công chúng phương Đông.

Quizás, Quizás, Quizás cũng đã được nhạc sĩ Phạm Duy (một số nguồn thông tin khác cho rằng đó là nhạc sĩ Minh Thảo) đặt lời Việt với tựa đề Nào biết nào hay, phóng tác từ phiên bản tiếng Pháp Qui Sait Qui Sait, chủ yếu chơi theo điệu rumba, thường được biết đến nhiều nhất qua hai tiếng hát vang bóng một thời của Kiều Nga và nữ ca sĩ bạc mệnh Ngọc Lan. Mặc dù không giữ được nguyên tinh thần của bài hát gốc với ba từ Quizás được lặp đi lặp lại ở câu kết nhưng phiên bản tiếng Việt cũng vẽ nên một câu chuyện tình yêu đẹp và buồn, với người thiếu nữ sầu khổ bên người tình trăng hoa. Sau Ngọc Lan, Kiều Nga còn có Ngọc Huệ, Thanh Hà và một số ca sĩ trẻ thể hiện Quizás, Quizás, Quizás nhưng không phiên bản nào đạt được sức lan tỏa như hai đàn chị. 

Quizás, Quizás, Quizás: Chất bolero nồng nàn đến từ hòn đảo Cuba ảnh 5

Phiên bản độc đáo do nhóm Pink Martini thể hiện chủ yếu được lưu truyền rộng rãi trong giới audiophile.

Minh Anh

Bạn đọc bình luận

Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu
Nhập mã bảo mật (*)    Refresh

Cùng chuyên mục