Nửa thế kỷ của bức ảnh đầu tiên chụp Trái Đất từ vũ trụ

Chia sẻ
 

Con người mất 90 giây để chụp bức ảnh Trái Đất trong đêm Giáng sinh nổi tiếng từ không gian, nhưng lại cần tới 50 năm để nhận thức về vẻ đẹp và sự mong manh của hành tinh mình đang sinh sống.

Nửa thế kỷ của bức ảnh đầu tiên chụp Trái Đất từ vũ trụ ảnh 1

“Sunrise”, tấm hình nổi tiếng về Trái đất, được chụp từ Apollo 8. Nguồn: The guardian

Cách đây nửa thế kỷ, ba nhà du hành vũ trụ là Frank Borman, Jim Lovell và Bill Anders đã bay trên quỹ đạo Mặt Trăng, bay10 vòng xung quanh “vệ tinh” tự nhiên của Trái Đất và trở về nhà an toàn. Vào thời điểm hạ cánh an toàn xuống Trái Đất, phi hành đoàn tàu Apollo 8 đã được chào mừng khi là những người đầu tiên đến thăm Mặt Trăng.

Tuy nhiên, phải ba ngày sau, vào ngày 30/12/1968, NASA mới công bố một hình ảnh được chụp bởi phi hành đoàn trên tàu Apollo 8 vào đêm Giáng sinh với hình ảnh ngôi nhà chung của chúng ta đang lơ lửng phía trên Mặt Trăng.

Được đặt tên là Earthrise (Trái Đất mọc), đây là một tấm hình mang tính lịch sử, tựa như một tấm bưu thiếp từ những linh hồn đầu tiên siêu thoát rời bỏ Trái Đất. Các tàu vũ trụ trước đó đã gửi hình ảnh Trái Đất với nhiều góc độ khác nhau, nhưng đây là tấm hình đầu tiên được chụp bởi con người bằng xương bằng thịt đang trên khoang lái.Trong đó, Trái đất lấp lánh trong bóng tối của không gian, được khuếch đại bởi đường chân trời mặt trăng ảm đạm và gần như đơn sắc ở phía trước.

“Đây rõ ràng là tấm hình quan trọng nhất”, theo nhiếp ảnh gia National Geographic, Brian Skerry, người đã ví bức ảnh này giống như hình ảnh con người nhìn thấy chính mình trong gương.“Các phi hành gia trên một tàu vũ trụ đã có một vị trí đứng khác lạ, ngắm nhìn hành tinh xinh đẹp của loài người từ một hành tinh khác. Thật tuyệt vời!”

Sự ra đời của bức ảnh lịch sử

Mặc dù dự kiến bị trì hoãn do gặp phải các vấn đề phần cứng, chuyến bay của tàu Apollo 8 vẫn được ấn định trong tháng 12-1968 sau khi có những đồn đoán rằng Liên Xô (cũ) có thể đang tìm cách đưa một phi hành gia lên Mặt Trăng. NASA không hề muốn một lần nữa trở thành kẻ chậm chân, sau khi nhà du hành Yuri Gagarin trở thành người đầu tiên bay vào vũ trụ 7 năm trước đó.

Vì vậy, khi phi hành đoàn gồm chỉ huy Frank Borman, hoa tiêu Jim Lovell và kỹ sư chuyến bay Bill Anders lái con tàu được đưa lên quỹ đạo bằng tên lửa đẩy Saturn V - tên lửa lớn nhất và mạnh nhất từng được chế tạo trong lịch sử, kỳ thực họ đang lái một “quả bom” khi mà nó vẫn chưa hoàn tất công tác nghiệm thu.Thậm chí, thời gian quá gấp rút nên nhiều thiết bị bên trong Apollo 8 cũng không được thử nghiệm kỹ càng.

Tuy nhiên, may mắn đã mỉm cười với các phi hành gia. Quá trình phóng diễn ra trơn tru. Trên con tàu, phi hành đoàn có thể ngắm nhìn quả địa cầu đang ngày càng nhỏ dần khi tàu tiến vào khoảng không vũ trụ. Anders được giao phụ trách các máy ảnh phim hiệu Hasselblad trên khoang lái đã chụp một số hình ảnh về Trái Đất cũng như đỉnh núi, miệng núi lửa ở trên Mặt Trăng.

“Mặt Trăng nhìn từ xa giống như một Paris phiên bản thạch cao, hay như một bãi biển cát xám,” Lovell mô tả qua bộ đàm cho trung tâm điều khiển ở Houston, Texas.

Nửa thế kỷ của bức ảnh đầu tiên chụp Trái Đất từ vũ trụ ảnh 2

Sau khi bay 3 vòng quanh quỹ đạo Mặt Trăng, các phi hành gia Apollo 8 đã gửi lời chúc Giáng sinh an lành tới người dân địa cầu. Đến vòng thứ 4, phi hành đoàn bỗng sững sờ khi nhìn qua cửa sổ tàu Apollo 8 là khung cảnh ấn tượng của ngôi nhà chung của chúng ta đang dần trượt lên từ phía sau Mặt Trăng như một quả bóng bowling bị biến dạng.

“Chúa ơi! Nhìn đằng xa kia kìa! Trái Đất như đang mọc lên.Thật tuyệt đẹp!”Anders thốt lên.

Anders ngay lập tức chụp lại bằng máy ảnh đen trắng, trong khi Lovell cuống cuồng tìm một cuộn phim màu. Phải mất 40 giây để Lovell lắp cuộn phim đó vào máy nhưng khoảnh khắc đó đã biến mất.

“Ôi, chúng ta lỡ mất rồi,” Anders thở dài.

Nhưng hình ảnh Trái Đất lại xuất hiện ở một cửa sổ khác và Anders đã bay qua để chụp cảnh đó nhưng lại tranh luận với Lovell về chế độ chụp phơi sáng, bắt điểm ảnh và ấn nút chụp. Bộ ảnh màu về Trái Đất đã ra đời như vậy, mà hầu hết ngày nay chúng ta đều xoay chúng sang phải 90 độ để ngắm nhìn, bao gồm bức ảnh Earthrise “bất tử” – sản phẩm đến từ sự phấn khích và 90 giây sôi nổi bên trong khoang lái Apollo 8.

Chia sẻ về bức ảnh Earthrise, nhiếp ảnh gia Patrick Skerry nhận định: Khi một điều gì đó xảy ra như trong trường hợp của phi hành đoàn Apollo 8, thì chúng ta đang ở một mức độ mà bản thân không thể hiểu cặn kẽ được.Bạn cũng không thể - kể cả với tư cách là một họa sĩ, một nhiếp ảnh gia hay là một nhà văn - dự đoán được điều gì sẽ đến.Nó chỉ xảy ra ngẫu nhiên.Và đó phải là một điều kỳ diệu của nghệ thuật không? Chúng ta tạo ra những tuyệt tác như con người trò chuyện với nhau theo những cách khác nhau.

Nửa thế kỷ của bức ảnh đầu tiên chụp Trái Đất từ vũ trụ ảnh 3

“Chấm xanh mờ”

Khi được gửi về Trái Đất, bức ảnh Earthrise đã tạo ra hiệu ứng mạnh mẽ khi trở thành biểu tượng của phong trào bảo vệ môi trường. Nó cũng đã truyền cảm hứng cho giá trị của bộ ảnh đầu tiên của ngôi nhà chung của chúng ta chụp từ ngoài không gian trong suốt 50 năm qua.

Một bức ảnh nổi tiếng khác về Trái Đất là được chụp từ tàu Apollo 17 trong sứ mệnh cuối cùng đưa con người lên Mặt Trăng với hình ảnh phi hành gia Jack Schmitt trên bề mặt Mặt Trăng trong khi đằng xa là Trái Đất trên cao như thể hoán đổi vị trí cho nhau. Nhiều thập kỷ sau, tàu vũ trụ Global Surveyor sao Hỏa khi quay quanh quỹ đạo của hành tinh Đỏ đã ghi lại hình ảnh độc đáo cả Trái đất và Mặt trăng đều có hình lưỡi liềm, nổi bật trong màn đêm rộng lớn của vũ trụ.

Nhiều hình ảnh về Trái Đất chụp từ không gian sau đó cũng mang theo ý nghĩa sâu sắc, trong đó có bức được chụp bởi tàu vũ trụ Voyager 1 vào đúng Ngày lễ Tình nhân năm 1990. Khi đang bay ra khỏi Hệ Mặt Trời trong một hành trình vô tận, đơn độc xuyên qua các vì sao, tàu Voyager đã quay lại và chụp Trái Đất từ khoảng cách hơn 6 tỷ km. Nhà khoa học NASA Carl Carlan, trong cuốn sách Pale Blue Dot (Chấm xanh mờ) của mình năm 1994 miêu tả rằng, nhìn từ vũ trụ xa xăm, Trái Đất chỉ như chấm xanh mờ nhạt dưới vệt nắng Mặt Trời.

Sagan viết: Đấy là nhà chúng ta, là chúng ta. Có lẽ chẳng điều gì thể hiện sự điên rồ của con người hơn là bằng hình ảnh thế giới nhỏ bé của chúng ta. Hãy tỏ ra có trách nhiệm đối xử tử tế với nhau và cùng bảo vệ cái chấm xanh nhạt ấy – ngôi nhà duy nhất chúng ta từng biết.

Đối với nhiều người, bức ảnh Earthrise và thông điệp của nó làm nổi bật bối cảnh đối nghịch mà chúng ta đang tồn tại: Trái Đất của chúng ta quá nhỏ bé trong vũ trụ bao la, và điều quan trọng nhất là chúng ta chỉ là một loài trên hành tinh này.

Nửa thế kỷ của bức ảnh đầu tiên chụp Trái Đất từ vũ trụ ảnh 4
Nửa thế kỷ của bức ảnh đầu tiên chụp Trái Đất từ vũ trụ ảnh 5
Nửa thế kỷ của bức ảnh đầu tiên chụp Trái Đất từ vũ trụ ảnh 6
Nửa thế kỷ của bức ảnh đầu tiên chụp Trái Đất từ vũ trụ ảnh 7

Trái Đất của chúng ta vào năm 2068

Câu hỏi đặt ra là liệu chúng ta có thể tái hiện lại tác động của bức ảnh Earthrisenhư thuở ban đầu hay không – bức ảnh lần đầu tiên đặt toàn bộ nhân loại vào một bối cảnh hoàn toàn mới.

“Không điều gì là không thể, nhưng tôi không biết được liệu giờ còn có những thông điệp như vậy, ở các mức độ khác nhau, như khi tấm hình đó ra đời và vẫn còn ‘nóng hổi’ cho đến ngày nay, Skerry nói. “Chúng ta có thể nhìn vào nó trong nhiều thập kỷ và nó vẫn chẳng suy chuyển.”

Nhưng kể cả tới tương lai thì bức ảnh đó vẫn có ý nghĩa quan trọng như một di sản để lại, vì vậy con người có thể kỷ niệm 100 năm ngày bức ảnh ra đời. Phi hành gia NASA Leland Melvin, cùng với một nhóm nhỏ những các nhà du hành vũ trụ, đang cố gắng làm điều đó bằng cách chia sẻ những bài học kinh nghiệm khi họ ở trên quỹ đạo.

“Bức ảnh Earthrise khiến tôi muốn trở về nhà, phá vỡ mọi rào cản, xóa bỏ hết hận thù và nỗ lực trở thành người hòa giải mọi ân oán. Hãy nhìn xem, chúng ta cùng sống trong một ngôi nhà chung và nếu chúng ta không cùng nhau đoàn kết, chúng ta sẽ tự giết mình và đồng thời hủy hoại hành tinh này. Câu hỏi đặt ra là chúng ta có thể làm được những gì để đảm bảo rằng tới năm 2068, Trái Đất vẫn là Trái Đất vẹn nguyên,” Melvin nói.

Minh Anh

Tin liên quan

Chia sẻ

Bạn đọc bình luận

Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu
Nhập mã bảo mật (*)    Refresh

Cùng chuyên mục