Lộ trình đánh mất 40 tỷ đô-la Mỹ của Xiaomi

Những bước đi sai lầm, sự ôm đồm, không có mũi nhọn và quan trọng nhất là việc không sở hữu nền tảng sáng tạo đích thực đã khiến Xiaomi đánh mất 40 tỷ đô-la Mỹ giá trị vốn hóa thị trường chỉ trong vòng 1 năm rưỡi.
Xiaomi
18 tháng sau khi huy động được 1,1 tỷ USD vốn đầu tư, nâng giá thị trường của công ty lên mức 45 tỷ USD, Xiaomi đã tụt dốc thảm hại, để cho giá trị này rơi xuống mức dưới 4 tỷ USD. Vậy nguyên nhân là gì?

Đối thủ cạnh tranh

Sự xuất hiện của hàng loạt đối thủ trên thị trường smartphone làm cho vị trí độc tôn về giá so với cấu hình của Xiaomi không còn nữa. Thị phần smartphone của họ đã bị giảm mạnh, trong khi những thiết bị thông minh khác như nồi cơm điện, kính VR, giày, quạt... đều không tạo ra được nguồn doanh thu đủ mạnh so với giá trị công ty. Theo số liệu từ công ty nghiên cứu thị trường IDC, thị phần smartphone của Xiaomi đã giảm 40% trong quý II năm 2016 so với cùng kì năm ngoái, ngay tại chính quê nhà Trung Quốc. Chỉ trong 1 năm sau ngày đạt mốc công ty 45 tỷ USD, Xiaomi đã 2 lần không đạt được chỉ tiêu doanh số cũng như kế hoạch doanh thu smartphone. Theo nhà phân tích Richard Windsor tại Viện nghiên cứu đầu tư Edison, doanh thu của Xiaomi có thể giảm thêm 10-20% nữa trong năm nay khiến giá trị của công ty này giảm xuống chỉ còn 3,6 tỉ USD.

Không có bản sắc riêng

Xiaomi
Sự tăng trưởng chóng mặt của Xiaomi trong những năm qua dựa trên căn bản là họ có thể sản xuất smartphone với phần cứng và tính năng không thua kém Apple hay Samsung nhưng chi phí thì cực rẻ và đương nhiên là lãi suất rất thấp. Tuy nhiên, lợi thế cạnh tranh này nhanh chóng mất đi khi mà nhiều hãng khác tại Trung Quốc cũng đi theo con đường của Xiaomi, thậm chí họ còn làm tốt hơn nhờ nỗ lực sáng tạo ra một chút gì đó riêng biệt cho sản phẩm. Vivo thì có màn hình cong, smartphone siêu mỏng, Oppo và OnePlus có thêm sạc nhanh và tập trung vào camera, LeCo thì có những nội dung video và nội dung số độc quyền, Huawei thì có cảm biến vân tay và camera kép... Còn Xiaomi thì không thể có được một điểm nhấn riêng cho sản phẩm của họ, trong khi tiêu chí giá rẻ và cấu hình cao đã không còn là thế mạnh riêng của công ty Trung Quốc này nữa.

Bản quyền, bằng sáng chế và năng lực sáng tạo đích thực

Xiaomi không có được một bộ sưu tập bằng sáng chế đủ mạnh để gia nhập những thị trường đã trưởng thành như châu Âu, hay Mỹ. Từ lâu Xiaomi đã bị cáo buộc là sao chép thiết kế, phần cứng và tính năng từ các hãng như Apple và Samsung. Vì vậy, họ mà bước chân vào nơi có luật bản quyền nghiêm ngặt thì lập tức sẽ dính vào kiện tụng, tệ hơn nữa là bị cấm bán. Ngay cả ở Ấn Độ, thị trường lớn thứ hai của Xiaomi, họ cũng từng phải đối mặt với lệnh cấm bán hàng vì scandal liên quan tới bản quyền của Ericsson. Mặc dù Xiaomi đã kí thỏa thuận sử dụng bằng sáng chế với Microsoft và Qualcomm, việc tiến vào thị trường của những quốc gia đã phát triển vẫn còn vô vàn khó khăn, đặc biệt khi ở đó có quá nhiều đối thủ sẽ không thể "đội trời chung" với họ.

Đáng lẽ phải tập trung đầu tư cho nghiên cứu và phát triển, tìm cách sở hữu một bộ sưu tập bằng sáng chế để đàng hoàng tiến bước vào các thị trường cao cấp, thoát khỏi cái bóng của Apple để tự sáng tạo một cách đích thực, chọn nhóm sản phẩm di động (đặc biệt là smartphone) làm mũi nhọn công nghệ... thì Xiaomi lại mở rộng danh mục sản phẩm mà không cân đối năng lực sản xuất với tốc độ phát triển của thị trường, dẫn đến doanh số từng ngành hàng đều thấp kéo theo lợi nhuận âm. Hơn nữa, chiến lược thương hiệu của Xiaomi đã bị đặt trên một nền tảng "méo mó" ngay từ đầu, người dùng trên toàn cầu có thể muốn mua sản phẩm của nhà sản xuất Trung Quốc này, nhưng người ta khó mà cảm thấy tự hào khi dùng chúng.

Phát triển một cách quá độ

Xiaomi
Xiaomi phát triển sản phẩm và mở rộng quy mô với tốc độ khiến người ta nghĩ rằng chính phủ Trung Quốc đang chống lưng cho họ, nhưng tình hình hiện nay lại không giống như vậy. Xiaomi luôn tự nhận là "công ty Internet" hơn là nhà sản xuất smartphone. Trong vài năm trở lại đây họ đã đầu tư vào nhiều startup phần cứng nhằm tạo ra hệ thống sản phẩm trong hệ sinh thái gọi là Mi Ecosystem. Jan Dawson - nhà phân tích của Jackdaw Research nhận định, nghe thì có vẻ đây là một động thái tích cực khi mà thị trường smartphone đang tăng trưởng chậm lại, nhưng vấn đề là Xiaomi chưa thể làm cho các khoản đầu tư của mình sinh lời đủ lớn. Những thứ như xe chạy điện Ninebot vẫn chưa tạo được kết quả đáng kể, các nhà phân tích vẫn chưa thấy rõ khi nào thì chúng sẽ bắt đầu giúp Xiaomi đi lên. Điều đáng sợ là danh mục khổng lồ các sản phẩm thông minh của họ đều đang ở giai đoạn này. Mà giới đầu tư chuyên nghiệp thì biết rất rõ rằng bối cảnh này sẽ đưa Xiaomi về đâu...

Anh Tú

Tin liên quan

Bạn đọc bình luận

Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu
Nhập mã bảo mật (*)    Refresh

Cùng chuyên mục