Paradigm Persona 9H – sự 'cộng hưởng' của âm học và công nghệ

Chia sẻ
Paradigm Persona 9H là một trong những đại diện tiêu biểu nhất cho xu hướng kết hợp giữa nghiên cứu âm học truyền thống và vật liệu, công nghệ kỹ thuật mới.
Paradigm Persona 9H – sự 'cộng hưởng' của âm học và công nghệ ảnh 1
Persona 9H vừa giành được giải thưởng kép CES Innovation Award 2017 và bình chọn Editors’ Choice Award 2017 của tạp chí The Absolute Sound.
Sự kết hợp này không chỉ mang lại cho Persona 9H khả năng khai thác tối ưu độ “sống” của âm nhạc - tương đương với một siêu loa, mà còn hạn chế các tác động của điều kiện âm học phòng nghe. Với thiết kế semi-active hay còn gọi là loa hybrid, tích hợp mô-đun công suất bên trong, Paradigm Persona 9H không đòi hỏi đầu tư các thiết bị khuếch đại mạnh mẽ trong khi vẫn kiểm soát tốt dải trầm, đây là một lợi thế rất đáng kể so với thiết kế loa truyền thống.
Thiết kế và cấu tạo cơ bản
Persona là dòng loa cao cấp nhất của Paradigm, riêng mẫu loa đầu bảng Persona 9H có kết cấu semi-active hay còn gọi là loa hybrid tích hợp mô-đun công suất bên trong. Đây cũng là mẫu loa hội tụ đầy đủ nhất những tinh hoa công nghệ tích lũy trong gần 4 thập kỷ phát triển của Paradigm, đồng thời kết hợp những nghiên cứu kỹ thuật tiên tiến nhất mà đội ngũ R&D của hãng có được cho đến thời điểm này. Yêu cầu đặt ra trong quá trình phát triển Persona 9H là tái hiện lại sân khấu âm thanh trung thực nhất và phải đảm bảo kiểu dáng tinh tế, phù hợp với diện tích phòng nghe trung bình hoặc những không gian nội thất gia đình bình thường.
Paradigm Persona 9H – sự 'cộng hưởng' của âm học và công nghệ ảnh 2
Mặc dù sở hữu rất nhiều thành phần bên trong, bao gồm 6 driver (trong đó có đến 4 woofer), mạch tối ưu âm học phòng nghe, hai khối ampli công suất lớn cùng bộ phân tần, nhưng Persona 9H vẫn giữ được phom dáng gọn gàng của một đôi loa cột cỡ trung (1.320 x 300mm). Cặp loa chúng tôi trải nghiệm được phối hai tông màu, gồm mặt loa xám kim loại và phần còn lại phủ sơn xanh bóng metallic. Paradigm là một trong những nhà sản xuất loa sớm đầu tư dây chuyền sơn phủ theo công nghệ sơn ôtô cao cấp. Chính vì thế, lớp sơn trên Persona 9H có độ hoàn thiện rất tốt, màu sắc ánh sâu, bóng, các bề mặt cong phản chiếu như gương. Persona 9H sở hữu những điểm nhấn ấn tượng, đẹp nhất là hai tấm ê-căng bảo vệ màng tweeter và mid được gia công như nhụy hoa hướng dương, ngoài ra còn phải kể đến phần chân đế dày cùng hai tấm lưới nhôm ốp ở mặt hông tạo nên kiểu dáng tổng thể vững chắc, hiện đại và mạnh mẽ.
Paradigm Persona 9H – sự 'cộng hưởng' của âm học và công nghệ ảnh 3
Paradigm Persona 9H có cấu tạo bên trong rất phức tạp. Để tránh sóng đứng, vỏ thùng loa được ép cong từ 7 lớp ván HDF mật độ cao, sau đó tiếp tục được định hình bằng một kỹ thuật đặc biệt sử dụng sóng radio trong suốt một tuần lễ, để đảo bảo độ ổn định cao, không có bất kỳ sự biến dạng nào trước khi chuyển sang giai đoạn cắt CNC đa trục. Thùng loa Persona 9H được chia làm 9 khoang riêng biệt với tổng cộng 6 driver, trong đó có 2 woofer ẩn bên trong với mặt loa hướng đối xứng, xếp chồng xen kẽ. Cơ cấu thoát hơi chính của Persona 9H hướng thẳng xuống đáy loa qua một lỗ tròn, sau đó tán âm thoát ra phía sau loa. Ngoài ra, sóng âm từ hai woofer nằm bên trong thùng sẽ được dẫn thoát ra ngoài qua hai tấm lưới nhôm, đây cũng là vị trí đặt hai khối ampli cung cấp công suất chủ động cho cả 4 woofer.
Đôi loa duy nhất hiện nay dùng Berryllium cho cả tweeter và mid
Vật liệu Beryllium đã được dùng để chế tạo loa tweeter từ lâu và được nhiều thương hiệu lựa chọn. Tuy nhiên, hiện nay Paradigm là hãng loa đầu tiên và duy nhất sở hữu thiết kế driver mid màng Beryllium. Ưu điểm của vật liệu này là tỉ trọng thấp nên đảm bảo màng loa siêu nhẹ nhưng lại có độ cứng rất cao và đặc biệt là cộng hưởng nội cực thấp, hơn hẳn Titanium. Những đặc tính này giúp hạn chế nhiễu âm bề mặt, tạo nên ưu thế về độ động và nhất là khả năng tái tạo các chi tiết tầng micro. Hiện nay, để chế tạo màng loa tweeter, nhiều hãng đang chuyển dần từ các vật liệu cao cấp như gốm, Titanium hay kim cương sang Beryllium. Tuy nhiên, khi dùng Beryllium, hai yếu tố là số lượng và độ tinh khiết có ảnh hưởng lớn đến khả năng tái tạo âm thanh của loa. Paradigm sử dụng Truextent Beryllium cho dòng loa đầu bảng Persona 9H với độ tinh khiết lên đến cấp 3N (99,9%).
Paradigm Persona 9H – sự 'cộng hưởng' của âm học và công nghệ ảnh 4
Persona 9H sở hữu drive tweeter và mid Truextent Beryllium đường kính lần lượt 25mm và 178mm. Nam châm của tweeter này được thiết kế dựa trên công nghệ FEA (máy tính phân tích phần tử hữu hạn) giúp mang lại hiệu quả lực từ tối đa, giảm thiểu cộng hưởng và phản lực gây mất năng lượng trong quá trình di chuyển của màng loa. Màng tweeter dạng dome này được đặt trong một miệng còi ngắn giúp tăng cường độ mở âm. Driver mid có mặt lõm, kết hợp với viền loa đặc biệt được gia cố bằng các đường gân dọc như nếp gấp. Voice-coil của driver này có đường kính 1,5 inch và khả năng chịu nhiệt cao. Để bảo vệ 2 drive này, Paradigm lắp loại lưới lõm đục lỗ nhỏ li ti trông như nhụy hoa hướng dương. Ngoài tác dụng che chắn, kỹ thuật đặc biệt này còn có tên là Perforated Phase-Aligning, nhằm hạn chế các sóng âm gây lệch pha cũng như chặn các nhiễu xạ âm thanh, nhất là ở các vùng gần sát viền màng loa.
Bộ tứ woofer với mạch công suất active 1.400W
Tuy có ngoại hình của một cặp loa cột tiêu chuẩn nhưng Persona 9H được trang bị đến 4 driver woofer cỡ lớn bao gồm hai loa bên ngoài và hai loa ẩn bên trong thùng loa. Bộ 4 driver woofer này có mặt loa đối xứng theo từng cặp nhưng không nằm trên cùng trục mà xếp lệch xen kẽ nhau, 2 loa bên ngoài đánh trực tiếp ra phía trước, 2 chiếc còn lại phát âm ra phía sau qua các tấm lưới nhôm. Toàn bộ phần hơi bên trong được dẫn ra ngoài qua đáy loa, thiết kế này giúp sóng cộng hưởng và rung động triệt tiêu lẫn nhau, nhưng nó đòi hỏi cấu tạo bên trong thùng loa rất phức tạp. Tất cả 6 driver của Persona 9H được cấu hình phân tần 3,5 đường tiếng, trong đó hai woofer mặt sau có điểm cắt tại 200Hz, như vậy kể từ mốc 200Hz trở xuống thì cả 4 loa woofer này mới cùng hoạt động.
Paradigm Persona 9H – sự 'cộng hưởng' của âm học và công nghệ ảnh 5
Driver woofer của Persona 9H có cấu trúc rất ấn tượng và được đặt tên là X-PAL, đường kính màng 215mm làm bằng nhôm với viền có gân tương tự như driver mid Beryllium giúp tăng giới hạn di chuyển màng gấp đôi so với các viền cao su dạng cong thông thường. Chúng tôi đặc biệt chú ý đến kích thước ngoại cỡ của nam châm và coice-coil của woofer X-PAL. Để tối ưu khả năng trình diễn dải trầm và nhất là độ động, các woofer này có kết cấu voice-coil đôi 1,5 inch đặt trong từ trường cực mạnh của 3 đĩa nam châm dày có đường kính lớn gần bằng màng loa. Nhìn từ mặt cắt có thể thấy kết cấu voice-coil và bộ 3 đĩa nam châm của Persona 9H lớn gần gấp đôi mô-đun này trên các củ loa woofer cùng cỡ khác.
Paradigm Persona 9H – sự 'cộng hưởng' của âm học và công nghệ ảnh 6
Để tối ưu dải trầm và tiết kiệm chi phí đầu tư hệ thống khuếch đại, Paradigm đã tích hợp 2 mô-đun công suất ngay bên trong Persona 9H với tổng công suất 1.400W, mỗi chiếc khuếch đại riêng cho một cặp woofer, đảm bảo xử lý dải trầm có độ trễ thấp và độ động tối ưu.
Tối ưu dải trầm tự động với công nghệ ARC
So với các mẫu loa semi-active, nhất là những thiết kế loa cột nhiều driver, Paradigm Persona 9H chiếm ưu thế hơn hẳn về mặt set-up nhờ được tích hợp công nghệ tối ưu dải trầm ARC. ARC – Anthem Room Correction chính là bộ công cụ đo đạc, xử lý và tối ưu hóa âm học phòng nghe nổi tiếng được tích hợp trong các receiver/pre processor của thương hiệu Anthem audio (hiện nay thuộc bộ 3 liên doanh giữa Paradigm – Anthem – Martin Logan). Với công nghệ ARC, người dùng dễ dàng chuẩn hóa dải trầm của Persona 9H, nhất là đối với các phòng nghe có diện tích khiêm tốn, hoặc hình dáng phức tạp, thiếu trang âm… Tuy nhiên, ARC không gia giảm bộ lọc theo cách thiếu kiểm soát như những thuật toán đơn giản khác, nó giới hạn độ rộng dải tần để cắt ù nền mà không ảnh hưởng đến chất lượng của các dải còn lại. ARC sử dụng vi xử lý 64-bit điều khiển chính xác việc đo đạc, phát hiện những điểm dải tần bị nâng hoặc hụt do các vật liệu trong phòng nghe. Chính “tuyệt chiêu” này đã giúp Persona 9H thể hiện dải trầm chắc, không bị “boom” và đồng thời tạo được những âm bass tròn tiếng, có độ tự nhiên thuyết phục.
Paradigm Persona 9H – sự 'cộng hưởng' của âm học và công nghệ ảnh 7
Trải nghiệm và chất lượng trình diễn
Paradigm Persona 9H được đóng rời trong hai kiện gỗ lớn, đôi loa của chúng tôi có màu xanh metallic, đây cũng là xu hướng màu chính của năm nay và được nhiều nhà sản xuất loa chọn giới thiệu tại các kỳ triển lãm. Cảm nhận đầu tiên về Persona 9H là độ hoàn thiện rất tốt cả về màu sơn, các chi tiết nhỏ như màng bảo vệ tweeter/mid, chân đế, cọc loa, các tấm nhôm ở mặt sau đều được xử lý tinh tế. Với bảo bối ARC trong tay, chúng tôi tiết kiệm được nhiều thời gian set-up thường phải bỏ ra cho một đôi loa hoàn toàn mới. Chọn thử nghiệm ở một phòng nghe có diện tích khá nhỏ chỉ gần 22m², đặt loa cách tường sau 0,6m và tường bên 0,7m. Hệ thống phối ghép được cấu hình khá đơn giản với bộ đầu đọc và ampli tích hợp Sim MOON Evolution 650D/700i. Trước khi chạy công cụ tối ưu dải trầm ARC, chúng tôi vẫn thực hiện một vài bước cân chỉnh cơ bản để có được góc toe-in và dải trầm tương đối. Sau khi set-up, đôi loa Persona 9H cho sâu khấu âm thanh khá tốt, độ chi tiết cao, tuy nhiên phần mid low, bass và đặc biệt là sub-bass có hiện tượng ù nhẹ, cảm giác tiếng trầm vẫn còn nổi khá cao.
Đi kèm với Persona 9H, nhà sản xuất cung cấp một microphone, hai dây USB cùng bộ chân đỡ. Để thực hiện việc đo đạc và tối ưu hóa dải trầm, đầu tiên cần tải phần mềm (chỉ chạy trên Windows) theo đường link in trong hướng dẫn sử dụng. Anthem Room Correction cho phép đo đạc và tối ưu điểm nghe lên đến 10 vị trí khác nhau. Đối với phòng nghe nhỏ và dù chỉ cần 1 điểm ngọt duy nhất, Paradigm vẫn khuyến cáo nên chạy ứng dụng này ở 5 điểm gồm vị trí ngồi nghe chính, 2 điểm ngang trung tâm đối diện với 2 mặt loa và 2 điểm lân cận người nghe với khoảng cách tối thiểu 60cm.
Paradigm Persona 9H – sự 'cộng hưởng' của âm học và công nghệ ảnh 8

Sau khi hoàn tất quá trình đo đạc và tối ưu âm học phòng nghe với loa Persona 9H, chúng tôi mở track thử bass Earth Drums trong CD Dali Vol.4 và bị thuyết phục hoàn toàn bởi cách mà công nghệ ARC can thiệp, xử lý dải trầm. Trước đây, chúng tôi thường không có thiện cảm lắm với các ứng dụng Room Correction, bởi hầu hết chúng đều cho tiếng bass rõ, chắc, cắt hẳn ù nền, loại được tiếng "boom" nhưng đồng thời cũng khiến cho âm trầm nghe rất khô, thiếu tính tự nhiên. Đối với ARC của Persona 9H, đây là lần đầu tiên một thuật toán tối ưu dải trầm có thể trả lại gần như nguyên trạng hài âm của tiếng bass. Sau khi chạy ARC, tiếng trống trong bản Earth Drums trở nên nét hơn, hiện tượng ù sub-bass được cải thiện tốt, chúng tôi vẫn cảm nhận được độ rung của mặt trống và một ít reverb tự nhiên của bản thu. Ngoài ra, một điểm ấn tượng nữa của thuật toán ARC là nó tạo được hiệu ứng âm thanh tần số thấp rộng, nền âm trở nên thoáng và tràn ngập sân khấu.

Nhờ bộ driver Beryllium mid - tweeter, âm thanh có độ chi tiết cao, âm nhỏ micro cực tốt kết hợp trung âm tự nhiên là ưu thế trình diễn rõ nét của Paradigm Persona 9H. Với album nhạc Pháp - Voyage: D'une Ile a l'Autre (của hãng thu Stockfisch), track “Floraison” trình bày bởi Duo Balance, hệ thống thể hiện độ cân bằng giữa giọng nam trầm và vocal nữ cao rất tốt, đặc biệt là giọng nữ nổi rõ với các âm đuôi ở quãng cao vẫn có độ tròn, ngân đẹp mà không bị “vuốt” nhọn. Cũng cần phải kể đến vai trò các tấm lưới định âm được bố trí trước màng loa tweeter và mid, đây là công nghệ được Paradigm phát triển riêng và thực nghiệm cho thấy hiệu quả lược bớt các pha âm thanh bị lệch phát sinh từ vùng gần viền loa, giúp dải cao và trung có độ mở rộng nhưng nhiễu âm rất thấp, tránh được các ảnh hưởng của âm học phòng nghe.
Paradigm Persona 9H – sự 'cộng hưởng' của âm học và công nghệ ảnh 9
Với những bản giao hưởng lớn, Paradigm Persona 9H tạo cho người nghe một ấn tượng đặc biệt bởi độ động đáng nể. Persona 9H trình diễn track “Hành khúc Radetzky” trích trong album Dynamic Experience Classics (hãng thu STS Digital) với một lượng thông tin chi tiết đáng kinh ngạc, được sắp xếp một cách trật tự. Dù cho tiếng vỗ tay, trống và rất nhiều nhạc cụ nổi lên đồng thời, nhưng đôi loa vẫn tái tạo rất nét tiếng gõ Triangle cả về vị trí lẫn độ ngân. Thường thì tiếng Triangle trong bản thu này sẽ bị chìm rất sâu và nếu có bật ra được khỏi dàn nhạc lớn thì cũng thiếu khoảng ngân. Với cấu hình set-up như đã mô tả, Persona 9H thể hiện được chiều sâu của bản thu ở mức trung bình khá, nhưng điều đáng nói là độ cao của sân khấu đã được nâng lên như đang nghe một đôi siêu loa multi-driver cao 2m. Đây là một đặc điểm rất thú vị trong suốt quá trình trải nghiệm Paradigm Persona 9H.
Kết luận
Công nghệ và kinh nghiệm âm học đã giúp Paradigm chế tạo được một siêu loa đúng nghĩa với kích thước khiêm tốn. Cặp loa gọn gàng này giúp người chơi khai thác và sở hữu sân khấu âm thanh lớn mà không phải đầu tư nhiều vào hệ thống khuếch đại. Persona 9H chơi tốt ở những phòng nghe có diện tích vừa phải và xứng đáng được xếp vào danh sách những đôi loa cột đáng sở hữu nhất của năm.
Paradigm Persona 9H – sự 'cộng hưởng' của âm học và công nghệ ảnh 10
Paradigm Persona 9H – sự 'cộng hưởng' của âm học và công nghệ ảnh 11
Paradigm Persona 9H – sự 'cộng hưởng' của âm học và công nghệ ảnh 12

Tin liên quan

Chia sẻ

Bạn đọc bình luận

Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu
Nhập mã bảo mật (*)    Refresh

Cùng chuyên mục