Đã tìm thấy băng sạch ngay dưới bề mặt sao hoả

Chia sẻ
Dù đã phát hiện lượng băng khổng lồ nằm dưới bề mặt sao Hỏa nhưng điều làm đau đầu những nhà địa lý vũ trụ là liệu chúng có tinh khiết, nằm sâu bao nhiêu?

Đã tìm thấy băng sạch ngay dưới bề mặt sao hoả ảnh 1
Sự xói mòn trên sao Hỏa đã làm lộ diện ra các đoạn băng rộng lớn, ảnh chụp bằng máy ảnh HiRISE của NASA, một trong tám vạch mới xuất hiện gần đây trên địa hình của sao Hỏa (Màu sắc đã được chỉnh lại).
Trả lời được những câu hỏi đó sẽ bổ trợ các nhà thám hiểm về sau - những người đặt chân lên sao Hỏa trong tương lai, ngắn hoặc dài ngày cũng cần hiểu về lượng nước này, bởi đó có thể là nguồn nước uống, trồng trọt… hoặc nguồn nguyên liệu cho nhiên liệu hydro ở đây. Vấn đề ở chỗ, đất đá, hay các tạp chất bề mặt có thể cản trở quá trình nghiên cứu nguồn nước. Chúng ta có thể nỗ lực khoan khoảng vài cm vào bề mặt sao Hỏa trước đây, các radar cũng gợi ý lớp vật chất trong khoảng 10 mét độ sâu, nhưng sâu hơn nữa, mọi thứ vẫn còn là bí ẩn. Nhưng nhờ vào sự hỗ trợ của HiRISE, một camera mạnh mẽ trên Tàu Quỹ đạo Trinh sát Sao Hỏa của NASA, họ đã tìm ra nhiều khu vực mới.

Trên tạp chí Science tuần này, đội ngũ khoa học địa lý vũ trụ, đứng đầu bởi Colin Dundas đã đưa ra những quan sát chi tiết ở 8 khu vực trên bề mặt sao Hỏa, những bề mặt đã bị xói mòn làm lộ ra các vùng chuyển tiếp giữa các lớp băng. Không chỉ tiết lộ khối lượng nước nằm bên dưới, các hình ảnh còn hứa hẹn khả năng khai thác những mỏ nước này. Các mỏ nước xuất hiện ở độ sâu đa dạng, từ 1-100 m dưới bề mặt. Các nhà khoa học chưa thể xác định lượng nước ở đây, nhưng họ cho rằng còn nhiều nơi khác còn các mỏ băng, bên cạnh những nơi đã chụp được. Hơn nữa, lượng băng này còn rất tinh khiết. NASA gọi việc sử dụng tài nguyên không gian là “tận dụng tài nguyên tại chỗ”, và cho rằng đây là bước tối cần thiết để tồn tại ở không gian. Điểm gây tò mò nhất là độ sâu lớp băng, tỷ lệ băng tinh khiết so với lượng băng trộn lẫn lớp đất đá bề mặt. Băng càng trong, càng gần mặt đất thì càng đỡ tốn thời gian, công sức để khai thác và sử dụng. Tuy vậy, lượng băng này không hoàn toàn thuần khiết. Qua nhiều năm, các quan sát cho thấy lượng băng đang “thăng hoa” (chuyển trực tiếp thành nước ở thể khí) vào bầu khí quyển sao Hỏa, khiến đất đá và các lớp trầm tích tách khỏi băng. Do vậy, khả năng sẽ có nhiều lớp đất đá vụn xuất hiện.

Nhóm Dundas so sánh lớp băng với tuyết rơi hàng triệu năm. Đất đá có thể trộn lẫn giữa những đợt tuyết rơi, nhưng về bản chất, lớp băng sẽ sạch. “Trên sao Hỏa, nếu bạn thấy thứ gì đó sáng rực, đó thường là tuyết”, Richard Zurek, trưởng văn phòng sao Hỏa của NASA nói. Các vật chất trên sao Hỏa ít khi phản chiếu ánh sáng, “dù hình ảnh gửi về cho thấy nhiều vùng rất sáng”, ông nói, “các máy đo cho thấy đây là băng từ nước, chứ không phải các lớp đất đá phủ băng, loại vật chất khó khai thác hơn’. Tuy vậy, các vùng khảo sát chứa băng lại nằm ở vùng kinh độ trung bình, đồng nghĩa với nhiệt độ cực kỳ khắc nghiệt. Nhưng càng gần “xích đạo”, nhiệt độ càng ấm, đồng nghĩa lượng băng càng chui sâu vào mặt đất, và điều này gây khó khăn trong việc chọn nơi đặt trạm nghiên cứu.

Các kế hoạch đã được đưa ra, các cỗ máy của NASA được trang bị radar xuyên lòng đất cho phép xác định lớp vật chất gần bề mặt. The European Space Agency's ExoMars cũng đưa ra kế hoạch năm 2020, họ sẽ mang một mũi khoan đặc biệt để nghiên cứu các lớp vật chất khoảng 2 mét từ bề mặt Các nhà khoa học cũng tính đến phương án “thiên thạch nhân tạo”, tức chế ra các tàu không gian bay xuyên khí quyển sao Hỏa, sau đó đâm thẳng vào bề mặt ở độ cao thấp, đủ để con tàu xuyên vài mét vào bề mặt và thu thập thông tin địa chất ở nơi nó nằm. Tuy vậy, công nghệ này chỉ mới trong giai đoạn nghiên cứu. Tất nhiên, các nhà khoa học vẫn còn nhiều thời gian, con người khả năng sẽ trở lại mặt trăng trước khi bay sâu hơn vào vũ trụ. Nếu lạc quan, chúng ta sẽ đến sao hỏa vào năm 2030. Nhưng chúng ta sẽ đến thế nào, bao lâu, mang đến và mang về những gì, vẫn là những câu hỏi mở?

Đạo Phạm

Tin liên quan

Chia sẻ

Bạn đọc bình luận

Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu
Nhập mã bảo mật (*)    Refresh

Cùng chuyên mục